<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="C097n1821"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Zhonghua Canon (Chunghwa Book Edition), Electronic version, No. 1821 楞伽经纂</title> <title xml:lang="zh-Hans">中华大藏经（<name role="" type="person">中华书局</name>版）数位版, No. 1821 楞伽经纂</title> <author>刘宋 <name role="" type="person">求那跋陀罗</name>译经 宋 杨彦国诠註</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>4卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">C</idno>.<idno type="vol">97</idno>.<idno type="no">1821</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Zhonghua Canon (Chunghwa Book Edition)</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">中华大藏经（<name role="" type="person">中华书局</name>版）</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">楞伽经纂</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA(first version), Input by CBETA(second version)</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入（版本一），CBETA 人工输入（版本二）</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【中华】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00042"> <charName>CBETA CHARACTER CB00042</charName> <mapping cb:dec="983082" type="PUA">U+F002A</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+517E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>冀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[八/异]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00144"> <charName>CBETA CHARACTER CB00144</charName> <mapping cb:dec="983184" type="PUA">U+F0090</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/免]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00145"> <charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName> <mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping> <mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00931"> <charName>CBETA CHARACTER CB00931</charName> <mapping cb:dec="983971" type="PUA">U+F03A3</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+2A37F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[麸-夫+廣]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01008"> <charName>CBETA CHARACTER CB01008</charName> <mapping cb:dec="984048" type="PUA">U+F03F0</mapping> <mapping type="unicode">U+2BA3B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>段</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(暇-日)-(己-(乳-孚))+几]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01594"> <charName>CBETA CHARACTER CB01594</charName> <mapping cb:dec="984634" type="PUA">U+F063A</mapping> <mapping type="unicode">U+2676B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>腰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[要/月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08073"> <charName>CBETA CHARACTER CB08073</charName> <mapping cb:dec="991113" type="PUA">U+F1F89</mapping> <mapping type="unicode">U+23140</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>旨</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[〦/日]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08729"> <charName>CBETA CHARACTER CB08729</charName> <mapping cb:dec="991769" type="PUA">U+F2219</mapping> <mapping type="unicode">U+41AB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>窗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/匆/心]</value></charProp></char> <char xml:id="CB11276"> <charName>CBETA CHARACTER CB11276</charName> <mapping cb:dec="994316" type="PUA">U+F2C0C</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+980B</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂@巳)*页]</value></charProp></char> <char xml:id="CB13378"> <charName>CBETA CHARACTER CB13378</charName> <mapping cb:dec="996418" type="PUA">U+F3442</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+6350</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>捐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[捐-口+ㄙ]</value></charProp></char> <char xml:id="CB28916"> <charName>CBETA CHARACTER CB28916</charName> <mapping cb:dec="1011956" type="PUA">U+F70F4</mapping> <mapping type="unicode">U+4852</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[车*田]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2010-12-22T14:26:51"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0081a" n="0081a"/> <lb ed="C" n="0081a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序</cb:mulu><head>楞伽经纂序</head> <lb ed="C" n="0081a02"/><p xml:id="pC097p0081a0201">洪唯此道不容以声灵山破颜而法 <lb ed="C" n="0081a03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0081a0301" n="0081a0301"/><anchor xml:id="beg0081a0301" n="0081a0301"/>已<anchor xml:id="end0081a0301"/>传少林面壁而意默示唯授心要 <lb ed="C" n="0081a04"/>不立言文俾之眉宇相得而大道无 <lb ed="C" n="0081a05"/>馀针艾不施而沉疴顿释奈何学者 <lb ed="C" n="0081a06"/>胶于曩昔之业习摇于知见之风波 <lb ed="C" n="0081a07"/>庵摩渐熟者不无日轮顿照者或寡 <lb ed="C" n="0081a08"/>月氛俱现金矿混殽遂使妙明每多 <lb ed="C" n="0081a09"/>尘翳而况世久而传必谬师多而习 <lb ed="C" n="0081a10"/>必讹不载之书何以示证于是我祖 <lb ed="C" n="0081a11"/>爰自西来指出秘文幷以传授将使 <lb ed="C" n="0081a12"/>世替而法愈固人讹而文尙存但有 <lb ed="C" n="0081a13"/>志于披沙亦何艰于得宝我祖达摩 <lb ed="C" n="0081a14"/>尝曰吾有楞伽四卷是诸<persName>佛</persName>之心印 <lb ed="C" n="0081a15"/>付之二祖祝俾护持传之老师历代 <lb ed="C" n="0081a16"/>称赞盖取大乘之器授之上味之珍 <lb ed="C" n="0081a17"/>咸涤细微愆置彼真净地只为竺唐 <lb ed="C" n="0081a18"/>异壞文语殊音览者弥旬困于句读 <lb ed="C" n="0081a19"/>安能披文见義了然得于心胸哉深 <lb ed="C" n="0081a20"/>歎觉皇妙<g ref="#CB08073">旨</g>因循与蠹俱<g ref="#CB13378">捐</g>想唯诸 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0081b" n="0081b"/> <lb ed="C" n="0081b01"/>圣之寒心岂有仁人而坐视愚尝于 <lb ed="C" n="0081b02"/>此精诚向慕意義潜通继晷披寻大 <lb ed="C" n="0081b03"/>理昭晢深歎前文僻古遂令後学辍 <lb ed="C" n="0081b04"/>观于是纂叙玄枢为之诠注方启琅 <lb ed="C" n="0081b05"/>函秘典蠲日施功果然金饰妇人中 <lb ed="C" n="0081b06"/>宵见梦强鞭不敏鄙颂兼成愿阶学 <lb ed="C" n="0081b07"/>徒目观心了期年之久四<anchor xml:id="nkr_note_add_0081b0701" n="0081b0701"/><anchor xml:id="beg0081b0701" n="0081b0701"/>轴<anchor xml:id="end0081b0701"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0081b0702" n="0081b0702"/><anchor xml:id="beg0081b0702" n="0081b0702"/>已<anchor xml:id="end0081b0702"/>周不 <lb ed="C" n="0081b08"/>敢与正经幷行但号曰楞伽经纂遂 <lb ed="C" n="0081b09"/>以百八句義列为七十馀门撮彼玄 <lb ed="C" n="0081b10"/>機随为摽目使学者披文得義以義 <lb ed="C" n="0081b11"/>证心非特<persName>佛</persName>印可传抑使雄文不坠 <lb ed="C" n="0081b12"/>噫众生昏昧习业缠绵不知自掷家 <lb ed="C" n="0081b13"/>财终日为他运粪性识飘忽老死奔 <lb ed="C" n="0081b14"/>驰乃至埋没四生轮迴六趣间有上 <lb ed="C" n="0081b15"/>乘之士难逃边见之尘泯心相于断 <lb ed="C" n="0081b16"/>空者不知其反溺于无认灵识之幻 <lb ed="C" n="0081b17"/>尘者不知其反堕于有无为大道寧 <lb ed="C" n="0081b18"/>落识尘拟议迷源澄神愈动灵光相 <lb ed="C" n="0081b19"/>续影裡藏身默坐观空窟中活计况 <lb ed="C" n="0081b20"/>乃见闻觉识认作真如那将文字语 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0081c" n="0081c"/> <lb ed="C" n="0081c01"/>句三轮句非三轮句相句非相句有 <lb ed="C" n="0081c02"/>品句非有品句俱句非俱句缘自圣 <lb ed="C" n="0081c03"/>智现法乐句非现法乐句刹土句非 <lb ed="C" n="0081c04"/>刹土句阿<anchor xml:id="nkr_note_add_0081c0401" n="0081c0401"/><anchor xml:id="beg0081c0401" n="0081c0401"/><g ref="#CB00145">㝹</g><anchor xml:id="end0081c0401"/>句非阿<anchor xml:id="nkr_note_add_0081c0402" n="0081c0402"/><anchor xml:id="beg0081c0402" n="0081c0402"/><g ref="#CB00145">㝹</g><anchor xml:id="end0081c0402"/>句水句非水 <lb ed="C" n="0081c05"/>句弓句非弓句实句非实句数句非 <lb ed="C" n="0081c06"/>数句<note place="inline">此物之数也</note>数句非数句<note place="inline">此数霜缕切</note>明 <lb ed="C" n="0081c07"/>句非明句虚空句非虚空句雲句非 <lb ed="C" n="0081c08"/>雲句工巧技術明处句非明处句风 <lb ed="C" n="0081c09"/>句非风句地句非地句心句非心句 <lb ed="C" n="0081c10"/>施设句非施设句自性句非自性句 <lb ed="C" n="0081c11"/>言师为密<g ref="#CB08073">旨</g>但得灵源返本何虞诸 <lb ed="C" n="0081c12"/>法不真故我能仁大垂方便阐一心 <lb ed="C" n="0081c13"/>之妙杜诸见之邪必欲醇酌醍醐待 <lb ed="C" n="0081c14"/>将普灌穷子以出世慧入凡夫心指 <lb ed="C" n="0081c15"/>擿瑕玼洗除垢染七性七義锻炼真 <lb ed="C" n="0081c16"/>心三相四禅简除情识立四小果以 <lb ed="C" n="0081c17"/>排空想述五无间以祛妄缘念所证 <lb ed="C" n="0081c18"/>之未圆遂分十地究诸法之无相乃 <lb ed="C" n="0081c19"/>示七空三智三身而俾之同皈法身 <lb ed="C" n="0081c20"/>二法五法而俾之共底如法只为情 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0082a" n="0082a"/> <lb ed="C" n="0082a01"/>存见量谁知失在锱铢因示離想之 <lb ed="C" n="0082a02"/>涅槃乃显无我之识藏断妄丝而不 <lb ed="C" n="0082a03"/>令相续俾实印而使佩真空灭有非 <lb ed="C" n="0082a04"/>有情超性非性觉将欲为後来绝情 <lb ed="C" n="0082a05"/>见之窦开自觉之场<g ref="#CB00042">冀</g>矿石都<g ref="#CB13378">捐</g>即 <lb ed="C" n="0082a06"/>真金遍体而乃关防位前之歧径点 <lb ed="C" n="0082a07"/>检地上之瘢痕刮削透金尘发明隔 <lb ed="C" n="0082a08"/>罗膜咸使二障顿尽无乘可登永脱 <lb ed="C" n="0082a09"/>世世垢衣坐进如如妙地是故宝藏 <lb ed="C" n="0082a10"/>垂摽而独谓之心品江西称赞而尝 <lb ed="C" n="0082a11"/>歎其无门谓之心品则心外无宗谓 <lb ed="C" n="0082a12"/>之无门则有门離法仰斯妙旨实有 <lb ed="C" n="0082a13"/>真归宝货森陈只求大價医方纷委 <lb ed="C" n="0082a14"/>曲为微疴大價得而诸货可<g ref="#CB13378">捐</g>微疴 <lb ed="C" n="0082a15"/>除而群方何用先<persName>佛</persName>授受唯是一心 <lb ed="C" n="0082a16"/>秘典密严只除心病真识空寂缘妄 <lb ed="C" n="0082a17"/>情生空寂还源情尘自泯即此真识 <lb ed="C" n="0082a18"/>廓尔无依心境俱忘缘续永離是谓 <lb ed="C" n="0082a19"/>正智岂有他求探得元珠不出家中 <lb ed="C" n="0082a20"/>旧物抉除翳眼自然空裡无花水非 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0082b" n="0082b"/> <lb ed="C" n="0082b01"/>别体而一任成波鉴无自心而何妨 <lb ed="C" n="0082b02"/>照物上<persName>佛</persName>密意千圣同归楮毫可殚 <lb ed="C" n="0082b03"/>称赞莫尽此愚所以不辞爝火以助 <lb ed="C" n="0082b04"/>日光普愿有情同居无漏。</p><p xml:id="pC097p0082b0411" cb:place="inline">太姆居人 <lb ed="C" n="0082b05"/>杨<note place="inline">彦国</note>序</p></cb:div> <lb ed="C" n="0082b06"/> <lb ed="C" n="0082b07"/> <lb ed="C" n="0082b08"/> <lb ed="C" n="0082b09"/> <lb ed="C" n="0082b10"/> <lb ed="C" n="0082b11"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>楞伽经纂卷第一<note place="inline">上</note> 阿</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="C" n="0082b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一切<persName>佛</persName>语心品第一</cb:mulu><head>一切<persName>佛</persName>语心品第一</head> <lb ed="C" n="0082b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0082b1301">如是我闻。一时<persName>佛</persName>住南海滨<name role="" type="person">楞伽山</name> <lb ed="C" n="0082b14"/>顶。种种宝华以为莊严。与大比丘僧 <lb ed="C" n="0082b15"/>及大菩萨众。俱从彼种种异<persName>佛</persName>刹来。 <lb ed="C" n="0082b16"/>是诸菩萨摩诃萨无量三昧自在之 <lb ed="C" n="0082b17"/>力。神通遊戏。大慧菩萨摩诃萨而为 <lb ed="C" n="0082b18"/>上首。一切诸<persName>佛</persName>手灌其顶。自心现境 <lb ed="C" n="0082b19"/>界善解其義。种种众生种种心色。无 <lb ed="C" n="0082b20"/>量度门随类普现。于五法自性识二 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0082c" n="0082c"/> <lb ed="C" n="0082c01"/>种无我究竟通达。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0082c0108" cb:place="inline"><note place="inline">名相妄想正智如如曰五法妄想缘 <lb ed="C" n="0082c02"/>起成自性曰三自性识即八识是也二种无我即人法是也楞伽以<persName>佛</persName>语 <lb ed="C" n="0082c03"/>心为宗无门为法门所以成之者在此</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0082c0316" cb:place="inline">尔时大慧菩萨 <lb ed="C" n="0082c04"/>与摩帝菩萨。俱遊一切诸<persName>佛</persName>刹土。承 <lb ed="C" n="0082c05"/><persName>佛</persName>神力从座而起偏袒右肩右膝著 <lb ed="C" n="0082c06"/>地合掌恭敬以偈赞<persName>佛</persName>。</p> <lb ed="C" n="0082c07"/><lg type="regular" xml:id="lgC097p0082c0701"><l>世间離生灭</l><l>犹如虚空花</l> <lb ed="C" n="0082c08"/><l>智不得有无</l><l>而兴大悲心</l> <lb ed="C" n="0082c09"/><l>一切法如幻</l><l>远離于心识</l> <lb ed="C" n="0082c10"/><l>智不得有无</l><l>而兴大悲心</l> <lb ed="C" n="0082c11"/><l>远離于断常</l><l>世间恒如梦</l> <lb ed="C" n="0082c12"/><l>智不得有无</l><l>而兴大悲心</l> <lb ed="C" n="0082c13"/><l>知人法无我</l><l>烦恼及尔炎</l> <lb ed="C" n="0082c14"/><l>常淸净无相</l><l>而兴大悲心</l> <lb ed="C" n="0082c15"/><l>一切无涅槃</l><l>无有涅槃<persName>佛</persName></l> <lb ed="C" n="0082c16"/><l>无有<persName>佛</persName>涅槃</l><l>远離觉所觉</l> <lb ed="C" n="0082c17"/><l>若有若无有</l><l>是二悉俱離</l> <lb ed="C" n="0082c18"/><l>牟尼寂静观</l><l>是则远離生</l> <lb ed="C" n="0082c19"/><l>是名为不取</l><l>今世後世净</l></lg> <lb ed="C" n="0082c20"/><p xml:id="pC097p0082c2001">尔时大慧菩萨偈赞<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0082c2001" n="0082c2001"/><anchor xml:id="beg0082c2001" n="0082c2001"/>已<anchor xml:id="end0082c2001"/>自说姓名。</p> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0083a" n="0083a"/> <lb ed="C" n="0083a01"/><lg type="regular" xml:id="lgC097p0083a0101"><l>我名为大慧</l><l>通达于大乘</l> <lb ed="C" n="0083a02"/><l>今以百八義</l><l>仰咨尊中上</l> <lb ed="C" n="0083a03"/><l><persName>世间解</persName>之士</l><l>闻彼所说偈</l> <lb ed="C" n="0083a04"/><l>观察一切众</l><l>告诸<persName>佛</persName>子言</l> <lb ed="C" n="0083a05"/><l>汝等诸<persName>佛</persName>子</l><l>今皆恣所问</l> <lb ed="C" n="0083a06"/><l>我当为汝说</l><l>自觉之境界</l></lg> <lb ed="C" n="0083a07"/><p xml:id="pC097p0083a0701">尔时大慧菩萨承<persName>佛</persName>所听顶礼<persName>佛</persName>足 <lb ed="C" n="0083a08"/>合掌恭敬以偈问曰。</p> <lb ed="C" n="0083a09"/><lg type="regular" xml:id="lgC097p0083a0901"><l>云何净其念</l><l>云何念增长</l> <lb ed="C" n="0083a10"/><l>云何见痴惑</l><l>云何惑增长</l> <lb ed="C" n="0083a11"/><l>何故刹土化</l><l>相及诸外道</l> <lb ed="C" n="0083a12"/><l>云何无受次</l><l>何故名无受</l> <lb ed="C" n="0083a13"/><l>何故名<persName>佛</persName>子</l><l>解脱至何所</l> <lb ed="C" n="0083a14"/><l>谁缚谁解脱</l><l>何等禅境界</l> <lb ed="C" n="0083a15"/><l>云何有三乘</l><l>唯愿为解说</l> <lb ed="C" n="0083a16"/><l>缘起何所生</l><l>云何作所作</l> <lb ed="C" n="0083a17"/><l>云何俱异说</l><l>云何为增长</l> <lb ed="C" n="0083a18"/><l>云何无色定</l><l>及以灭正受</l> <lb ed="C" n="0083a19"/><l>云何为想灭</l><l>何因从定觉</l> <lb ed="C" n="0083a20"/><l>云何所作生</l><l>进去及持身</l> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0083b" n="0083b"/> <lb ed="C" n="0083b01"/><l>云何现分别</l><l>云何生诸地</l> <lb ed="C" n="0083b02"/><l>破三有者谁</l><l>何处身云何</l> <lb ed="C" n="0083b03"/><l>往生何所至</l><l>云何最勝子</l> <lb ed="C" n="0083b04"/><l>何因得神通</l><l>及自在三昧</l> <lb ed="C" n="0083b05"/><l>云何三昧心</l><l>最勝为我说</l> <lb ed="C" n="0083b06"/><l>云何名为藏</l><l>云何意及识</l> <lb ed="C" n="0083b07"/><l>云何生与灭</l><l>云何见<anchor xml:id="nkr_note_add_0083b0701" n="0083b0701"/><anchor xml:id="beg0083b0701" n="0083b0701"/>已<anchor xml:id="end0083b0701"/>还</l> <lb ed="C" n="0083b08"/><l>云何为种姓</l><l>非种及心量</l> <lb ed="C" n="0083b09"/><l>云何建立相</l><l>及与非我義</l> <lb ed="C" n="0083b10"/><l>云何无众生</l><l>云何世俗说</l> <lb ed="C" n="0083b11"/><l>云何为断见</l><l>及常见不生</l> <lb ed="C" n="0083b12"/><l>云何<persName>佛</persName>外道</l><l>其相不相违</l> <lb ed="C" n="0083b13"/><l>云何当来世</l><l>种种诸异部</l> <lb ed="C" n="0083b14"/><l>云何空何因</l><l>云何刹那壞</l> <lb ed="C" n="0083b15"/><l>云何胎脏生</l><l>云何世不动</l> <lb ed="C" n="0083b16"/><l>何因如幻梦</l><l>及犍闼婆城</l> <lb ed="C" n="0083b17"/><l>世间热时炎</l><l>及与水月光</l> <lb ed="C" n="0083b18"/><l>何因说觉支</l><l>及与菩提分</l> <lb ed="C" n="0083b19"/><l>云何国土乱</l><l>云何作有见</l> <lb ed="C" n="0083b20"/><l>云何不生灭</l><l>世如虚空花</l> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0083c" n="0083c"/> <lb ed="C" n="0083c01"/><l>云何觉世间</l><l>云何说離字</l> <lb ed="C" n="0083c02"/><l>離妄想者谁</l><l>云何虚空譬</l> <lb ed="C" n="0083c03"/><l>如实有幾种</l><l>幾波罗蜜心</l> <lb ed="C" n="0083c04"/><l>何因度诸地</l><l>谁至无所受</l> <lb ed="C" n="0083c05"/><l>何等二无我</l><l>云何尔炎净</l> <lb ed="C" n="0083c06"/><l>诸智有幾种</l><l>幾戒众生性</l> <lb ed="C" n="0083c07"/><l>谁生诸宝性</l><l>摩尼珍珠等</l> <lb ed="C" n="0083c08"/><l>谁生诸语言</l><l>众生种种姓</l> <lb ed="C" n="0083c09"/><l>明处及技術</l><l>谁之所显示</l> <lb ed="C" n="0083c10"/><l>伽陀有幾种</l><l>长颂及短句</l> <lb ed="C" n="0083c11"/><l>成为有幾种</l><l>云何名为论</l> <lb ed="C" n="0083c12"/><l>云何生饮食</l><l>及生诸爱欲</l> <lb ed="C" n="0083c13"/><l>云何名为王</l><l>转轮及小王</l> <lb ed="C" n="0083c14"/><l>云何守护国</l><l>诸天有幾种</l> <lb ed="C" n="0083c15"/><l>云何名为地</l><l>星宿及日月</l> <lb ed="C" n="0083c16"/><l>解脱修行者</l><l>是各有幾种</l> <lb ed="C" n="0083c17"/><l>弟子有幾种</l><l>云何阿阇黎</l> <lb ed="C" n="0083c18"/><l><persName>佛</persName>复有幾种</l><l>复有幾种生</l> <lb ed="C" n="0083c19"/><l>魔及诸异学</l><l>彼各有幾种</l> <lb ed="C" n="0083c20"/><l>自性及与心</l><l>彼复各幾种</l> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0084a" n="0084a"/> <lb ed="C" n="0084a01"/><l>云何施设量</l><l>唯愿最勝说</l> <lb ed="C" n="0084a02"/><l>云何空风雲</l><l>云何念聪明</l> <lb ed="C" n="0084a03"/><l>云何为林树</l><l>云何为蔓草</l> <lb ed="C" n="0084a04"/><l>云何象马鹿</l><l>云何为捕取</l> <lb ed="C" n="0084a05"/><l>云何为卑陋</l><l>何因而卑陋</l> <lb ed="C" n="0084a06"/><l>云何六节摄</l><l>云何一阐提</l> <lb ed="C" n="0084a07"/><l>男女及不男</l><l>斯皆云何生</l> <lb ed="C" n="0084a08"/><l>云何修行退</l><l>云何修行生</l> <lb ed="C" n="0084a09"/><l>禅师以何法</l><l>建立何等人</l> <lb ed="C" n="0084a10"/><l>众生生诸趣</l><l>何相何像类</l> <lb ed="C" n="0084a11"/><l>云何为财富</l><l>何因致财富</l> <lb ed="C" n="0084a12"/><l>云何为释种</l><l>何因有释种</l> <lb ed="C" n="0084a13"/><l>云何甘蔗种</l><l>无上尊愿说</l> <lb ed="C" n="0084a14"/><l>云何长苦仙</l><l>彼云何教授</l> <lb ed="C" n="0084a15"/><l><persName>如来</persName>云何于</l><l>一切时刹现</l> <lb ed="C" n="0084a16"/><l>种种名色类</l><l>最勝子围绕</l> <lb ed="C" n="0084a17"/><l>云何不食肉</l><l>云何制断肉</l> <lb ed="C" n="0084a18"/><l>食肉诸种类</l><l>何因故食肉</l> <lb ed="C" n="0084a19"/><l>云何日月形</l><l>须弥及莲花</l> <lb ed="C" n="0084a20"/><l>狮子勝相刹</l><l>侧住覆世界</l> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0084b" n="0084b"/> <lb ed="C" n="0084b01"/><l>如因陀罗网</l><l>或悉诸珍宝</l> <lb ed="C" n="0084b02"/><l>箜篌细<g ref="#CB01594">腰</g>鼓</l><l>状种种诸花</l> <lb ed="C" n="0084b03"/><l>或離日月光</l><l>如是等无量</l> <lb ed="C" n="0084b04"/><l>云何为化<persName>佛</persName></l><l>云何报生<persName>佛</persName></l> <lb ed="C" n="0084b05"/><l>云何如如<persName>佛</persName></l><l>云何智慧<persName>佛</persName></l> <lb ed="C" n="0084b06"/><l>云何于欲界</l><l>不成<persName>等正觉</persName></l> <lb ed="C" n="0084b07"/><l>何故色究竟</l><l>離欲得菩提</l> <lb ed="C" n="0084b08"/><l><persName>善逝</persName>般涅槃</l><l>谁当持正法</l> <lb ed="C" n="0084b09"/><l>天师住久如</l><l>正法幾时住</l> <lb ed="C" n="0084b10"/><l>悉昙及与见</l><l>各复有幾种</l> <lb ed="C" n="0084b11"/><l>毘尼比丘分</l><l>云何何因缘</l> <lb ed="C" n="0084b12"/><l>彼诸最勝子</l><l>缘觉及声闻</l> <lb ed="C" n="0084b13"/><l>何因百变易</l><l>云何百无受</l> <lb ed="C" n="0084b14"/><l>云何世俗通</l><l>云何出世间</l> <lb ed="C" n="0084b15"/><l>云何为七地</l><l>唯愿为演说</l> <lb ed="C" n="0084b16"/><l>僧伽有幾种</l><l>云何为壞僧</l> <lb ed="C" n="0084b17"/><l>云何医方论</l><l>是复何因缘</l> <lb ed="C" n="0084b18"/><l>何故大牟尼</l><l>唱说如是言</l> <lb ed="C" n="0084b19"/><l>迦葉拘留孙</l><l>拘那含是我</l> <lb ed="C" n="0084b20"/><l>何故说断常</l><l>及与我无我</l> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0084c" n="0084c"/> <lb ed="C" n="0084c01"/><l>何不一切时</l><l>演说真实義</l> <lb ed="C" n="0084c02"/><l>而复为众生</l><l>分别说心量</l> <lb ed="C" n="0084c03"/><l>何因男女林</l><l>诃梨阿摩勒</l> <lb ed="C" n="0084c04"/><l>鸡罗及铁围</l><l>金刚等诸山</l> <lb ed="C" n="0084c05"/><l>无量宝莊严</l><l>仙闼婆充满</l> <lb ed="C" n="0084c06"/><l>无上<persName>世间解</persName></l><l>闻彼所说偈</l> <lb ed="C" n="0084c07"/><l>大乘诸度门</l><l>诸<persName>佛</persName>心第一</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0084c0711" cb:place="inline"><note place="inline">此心如树 <lb ed="C" n="0084c08"/>木坚实心非念虑心也</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0084c09"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgC097p0084c0901"><l>善哉善哉问</l><l>大慧善谛听</l> <lb ed="C" n="0084c10"/><l>我今当次第</l><l>如汝所问说</l> <lb ed="C" n="0084c11"/><l>生及与不生</l><l>涅槃空刹那</l> <lb ed="C" n="0084c12"/><l>趣至无自性</l><l><persName>佛</persName>诸波罗蜜</l> <lb ed="C" n="0084c13"/><l><persName>佛</persName>子与声闻</l><l>缘觉诸外道</l> <lb ed="C" n="0084c14"/><l>及与无色行</l><l>如是种种事</l> <lb ed="C" n="0084c15"/><l>须弥巨海山</l><l>洲渚刹土地</l> <lb ed="C" n="0084c16"/><l>星宿及日月</l><l>外道天修罗</l> <lb ed="C" n="0084c17"/><l>解脱自在通</l><l>力禅三摩提</l> <lb ed="C" n="0084c18"/><l>灭及如意足</l><l>觉支及道品</l> <lb ed="C" n="0084c19"/><l>诸禅定无量</l><l>诸阴身往来</l> <lb ed="C" n="0084c20"/><l>正受灭尽定</l><l>三昧起心说</l> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0085a" n="0085a"/> <lb ed="C" n="0085a01"/><l>心意及与识</l><l>无我法有五</l> <lb ed="C" n="0085a02"/><l>自性想所想</l><l>及与现二见</l> <lb ed="C" n="0085a03"/><l>乘及诸种姓</l><l>金银摩尼等</l> <lb ed="C" n="0085a04"/><l>一阐提大种</l><l>荒乱及一<persName>佛</persName></l> <lb ed="C" n="0085a05"/><l>智尔焰得向</l><l>众生有无有</l> <lb ed="C" n="0085a06"/><l>象马诸禽兽</l><l>云何而捕取</l> <lb ed="C" n="0085a07"/><l>譬因成悉昙</l><l>及与作所作</l> <lb ed="C" n="0085a08"/><l>丛林迷惑通</l><l>心量不现有</l> <lb ed="C" n="0085a09"/><l>诸地不相至</l><l>百变百无受</l> <lb ed="C" n="0085a10"/><l>医方工巧论</l><l>技術诸明处</l> <lb ed="C" n="0085a11"/><l>诸山须弥地</l><l>巨海日月量</l> <lb ed="C" n="0085a12"/><l>下中上众生</l><l>身各幾微尘</l> <lb ed="C" n="0085a13"/><l>一一刹幾尘</l><l>弓弓数有幾</l> <lb ed="C" n="0085a14"/><l>肘步拘楼舍</l><l>半由延由延</l> <lb ed="C" n="0085a15"/><l>兔毫<g ref="#CB08729">窗</g>尘虮</l><l>羊毛<g ref="#CB00931">穬</g>麦尘</l> <lb ed="C" n="0085a16"/><l>钵他幾<g ref="#CB00931">穬</g>麦</l><l>阿罗<g ref="#CB00931">穬</g>麦幾</l> <lb ed="C" n="0085a17"/><l>独笼那佉梨</l><l>勒叉及擧利</l> <lb ed="C" n="0085a18"/><l>乃至频婆罗</l><l>是各有幾数</l> <lb ed="C" n="0085a19"/><l>为有幾阿<anchor xml:id="nkr_note_add_0085a1901" n="0085a1901"/><anchor xml:id="beg0085a1901" n="0085a1901"/><g ref="#CB00145">㝹</g><anchor xml:id="end0085a1901"/></l><l>名舍梨沙婆</l> <lb ed="C" n="0085a20"/><l>幾舍梨沙婆</l><l>名为一赖提</l> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0085b" n="0085b"/> <lb ed="C" n="0085b01"/><l>幾赖提摩沙</l><l>幾摩沙陀那</l> <lb ed="C" n="0085b02"/><l>复幾陀那罗</l><l>为迦梨沙那</l> <lb ed="C" n="0085b03"/><l>幾迦梨沙那</l><l>为成一波罗</l> <lb ed="C" n="0085b04"/><l>此等积聚相</l><l>幾波罗弥楼</l> <lb ed="C" n="0085b05"/><l>是等所应请</l><l>何须问馀事</l> <lb ed="C" n="0085b06"/><l>声闻辟支<persName>佛</persName></l><l><persName>佛</persName>及最勝子</l> <lb ed="C" n="0085b07"/><l>身各有幾数</l><l>何故不问此</l> <lb ed="C" n="0085b08"/><l>火<g ref="#CB08504">焰</g>幾阿<anchor xml:id="nkr_note_add_0085b0801" n="0085b0801"/><anchor xml:id="beg0085b0801" n="0085b0801"/><g ref="#CB00145">㝹</g><anchor xml:id="end0085b0801"/></l><l>风阿<anchor xml:id="nkr_note_add_0085b0802" n="0085b0802"/><anchor xml:id="beg0085b0802" n="0085b0802"/><g ref="#CB00145">㝹</g><anchor xml:id="end0085b0802"/>复幾</l> <lb ed="C" n="0085b09"/><l>根根幾阿<anchor xml:id="nkr_note_add_0085b0901" n="0085b0901"/><anchor xml:id="beg0085b0901" n="0085b0901"/><g ref="#CB00145">㝹</g><anchor xml:id="end0085b0901"/></l><l>毛孔眉毛幾</l> <lb ed="C" n="0085b10"/><l>护财自在王</l><l>转轮圣帝王</l> <lb ed="C" n="0085b11"/><l>云何王守护</l><l>云何为解脱</l> <lb ed="C" n="0085b12"/><l>廣说及句说</l><l>如汝之所问</l> <lb ed="C" n="0085b13"/><l>众生种种欲</l><l>种种诸饮食</l> <lb ed="C" n="0085b14"/><l>云何男女林</l><l>金刚坚固山</l> <lb ed="C" n="0085b15"/><l>云何如幻梦</l><l>野鹿渴爱譬</l> <lb ed="C" n="0085b16"/><l>云何山天仙</l><l>犍闼婆莊严</l> <lb ed="C" n="0085b17"/><l>解脱至何所</l><l>谁缚谁解脱</l> <lb ed="C" n="0085b18"/><l>云何禅境界</l><l>变化及外道</l> <lb ed="C" n="0085b19"/><l>云何无因作</l><l>云何有因作</l> <lb ed="C" n="0085b20"/><l>有因无因作</l><l>及非有无因</l> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0085c" n="0085c"/> <lb ed="C" n="0085c01"/><l>云何现<anchor xml:id="nkr_note_add_0085c0101" n="0085c0101"/><anchor xml:id="beg0085c0101" n="0085c0101"/>已<anchor xml:id="end0085c0101"/>灭</l><l>云何净诸觉</l> <lb ed="C" n="0085c02"/><l>云何诸觉转</l><l>及转诸所作</l> <lb ed="C" n="0085c03"/><l>云何断诸想</l><l>云何三昧起</l> <lb ed="C" n="0085c04"/><l>破三有者谁</l><l>何处为何身</l> <lb ed="C" n="0085c05"/><l>云何无众生</l><l>而说有吾我</l> <lb ed="C" n="0085c06"/><l>云何世俗说</l><l>唯愿廣分别</l> <lb ed="C" n="0085c07"/><l>所问相云何</l><l>及所问非我</l> <lb ed="C" n="0085c08"/><l>云何为胎脏</l><l>及种种异身</l> <lb ed="C" n="0085c09"/><l>云何断常见</l><l>云何心得定</l> <lb ed="C" n="0085c10"/><l>言说及诸智</l><l>戒种姓<persName>佛</persName>子</l> <lb ed="C" n="0085c11"/><l>云何成及论</l><l>云何师弟子</l> <lb ed="C" n="0085c12"/><l>种种诸众生</l><l>斯等复云何</l> <lb ed="C" n="0085c13"/><l>云何为饮食</l><l>聪明魔施设</l> <lb ed="C" n="0085c14"/><l>云何树葛藤</l><l>最勝子所问</l> <lb ed="C" n="0085c15"/><l>云何种种刹</l><l>仙人长苦行</l> <lb ed="C" n="0085c16"/><l>云何为族姓</l><l>从何师受学</l> <lb ed="C" n="0085c17"/><l>云何为醜陋</l><l>云何人修行</l> <lb ed="C" n="0085c18"/><l>欲界何不觉</l><l>阿迦腻咤成</l> <lb ed="C" n="0085c19"/><l>云何俗成通</l><l>云何为比丘</l> <lb ed="C" n="0085c20"/><l>云何为化<persName>佛</persName></l><l>云何为报<persName>佛</persName></l> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0086a" n="0086a"/> <lb ed="C" n="0086a01"/><l>云何为如如</l><l>平等智慧<persName>佛</persName></l> <lb ed="C" n="0086a02"/><l>云何为众僧</l><l><persName>佛</persName>子如是问</l> <lb ed="C" n="0086a03"/><l>箜篌<g ref="#CB01594">腰</g>鼓花</l><l>刹土離光明</l> <lb ed="C" n="0086a04"/><l>心地者有七</l><l>所问皆如实</l> <lb ed="C" n="0086a05"/><l>此及馀众多</l><l><persName>佛</persName>子所应问</l> <lb ed="C" n="0086a06"/><l>一一相相应</l><l>远離诸见过</l> <lb ed="C" n="0086a07"/><l>悉昙離言说</l><l>我今当显示</l> <lb ed="C" n="0086a08"/><l>次第建立句</l><l><persName>佛</persName>子善谛听</l> <lb ed="C" n="0086a09"/><l>此上百八句</l><l>如诸<persName>佛</persName>所说</l></lg> <lb ed="C" n="0086a10"/><p xml:id="pC097p0086a1001">不生句生句常句无常句相句无相 <lb ed="C" n="0086a11"/>句住异句非住异句刹那句非刹那 <lb ed="C" n="0086a12"/>句自性句離自性句空句不空句断 <lb ed="C" n="0086a13"/>句不断句边句非边句中句非中句 <lb ed="C" n="0086a14"/>常句非常句。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0086a1406" cb:place="inline"><note place="inline">凡有三常此常梵音与上常音异也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0086a1420" cb:place="inline">缘句 <lb ed="C" n="0086a15"/>非缘句因句非因句烦恼句非烦恼 <lb ed="C" n="0086a16"/>句爱句非爱句方便句非方便句巧 <lb ed="C" n="0086a17"/>句非巧句净句非净句成句非成句 <lb ed="C" n="0086a18"/>譬句非譬句弟子句非弟子句师句 <lb ed="C" n="0086a19"/>非师句种姓句非种姓句三乘句非 <lb ed="C" n="0086a20"/>三乘句所有句无所有句愿句非愿 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0086b" n="0086b"/> <lb ed="C" n="0086b01"/>句三轮句非三轮句相句非相句有 <lb ed="C" n="0086b02"/>品句非有品句俱句非俱句缘自圣 <lb ed="C" n="0086b03"/>智现法乐句非现法乐句刹土句非 <lb ed="C" n="0086b04"/>刹土句阿<anchor xml:id="nkr_note_add_0086b0401" n="0086b0401"/><anchor xml:id="beg0086b0401" n="0086b0401"/><g ref="#CB00145">㝹</g><anchor xml:id="end0086b0401"/>句非阿<anchor xml:id="nkr_note_add_0086b0402" n="0086b0402"/><anchor xml:id="beg0086b0402" n="0086b0402"/><g ref="#CB00145">㝹</g><anchor xml:id="end0086b0402"/>句水句非水 <lb ed="C" n="0086b05"/>句弓句非弓句实句非实句数句非 <lb ed="C" n="0086b06"/>数句。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0086b0603" cb:place="inline"><note place="inline">此物之数也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0086b0608" cb:place="inline">数句非数句。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0086b0613" cb:place="inline"><note place="inline">此数霜缕切</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0086b0618" cb:place="inline">明 <lb ed="C" n="0086b07"/>句非明句虚空句非虚空句雲句非 <lb ed="C" n="0086b08"/>雲句工巧技術明处句非明处句风 <lb ed="C" n="0086b09"/>句非风句地句非地句心句非心句 <lb ed="C" n="0086b10"/>施设句非施设句自性句非自性句 <lb ed="C" n="0086b11"/>阴句非阴句众生句非众生句慧句 <lb ed="C" n="0086b12"/>非慧句涅槃句非涅槃句尔焰句非 <lb ed="C" n="0086b13"/>尔焰句外道句非外道句荒乱句非 <lb ed="C" n="0086b14"/>荒乱句幻句非幻句梦句非梦句焰 <lb ed="C" n="0086b15"/>句非焰句像句非像句轮句非轮句 <lb ed="C" n="0086b16"/>犍闼婆句非犍闼婆句天句非天句 <lb ed="C" n="0086b17"/>饮食句非饮食句婬欲句非婬欲句 <lb ed="C" n="0086b18"/>见句非见句波罗蜜句非波罗蜜句 <lb ed="C" n="0086b19"/>戒句非戒句日月星宿句非日月星 <lb ed="C" n="0086b20"/>宿句谛句非谛句果句非果句灭起 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0086c" n="0086c"/> <lb ed="C" n="0086c01"/>句非灭起句治句非治句相句非相 <lb ed="C" n="0086c02"/>句支句非支句巧明处句非巧明处 <lb ed="C" n="0086c03"/>句禅句非禅句迷句非迷句现句非 <lb ed="C" n="0086c04"/>现句护句非护句族句非族句仙句 <lb ed="C" n="0086c05"/>非仙句王句非王句摄受句非摄受 <lb ed="C" n="0086c06"/>句宝句非宝句记句非记句一阐提 <lb ed="C" n="0086c07"/>句非一阐提句女男不男句非女男 <lb ed="C" n="0086c08"/>不男句味句非味句事句非事句身 <lb ed="C" n="0086c09"/>句非身句觉句非觉句动句非动句 <lb ed="C" n="0086c10"/>根句非根句有为句非有为句无为 <lb ed="C" n="0086c11"/>句非无为句因果句非因果句色究 <lb ed="C" n="0086c12"/>竟句非色究竟句节句非节句丛树 <lb ed="C" n="0086c13"/>葛藤句非丛树葛藤句杂句非杂句 <lb ed="C" n="0086c14"/>说句非说句毘尼句非毘尼句比丘 <lb ed="C" n="0086c15"/>句非比丘句处句非处句字句非字 <lb ed="C" n="0086c16"/>句大慧是百八句先<persName>佛</persName>所说汝及诸 <lb ed="C" n="0086c17"/>菩萨应当修学。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0086c18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">指明真相分第一</cb:mulu><head>指明真相分第一</head> <lb ed="C" n="0086c19"/><p xml:id="pC097p0086c1901">尔时大慧菩萨复白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>。诸识 <lb ed="C" n="0086c20"/>有幾种生住灭。<persName>佛</persName>告大慧。诸识有二 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0087a" n="0087a"/> <lb ed="C" n="0087a01"/>种生住灭。非思量所知。</p><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0087a0110" cb:place="inline"><note place="inline">唯般若智乃能照观</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0087a0118" cb:place="inline">诸 <lb ed="C" n="0087a02"/>识有二种生。谓流注生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0087a0210" cb:place="inline"><note place="inline">谓心念缘生如水流注</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0087a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0087a0301">及相生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0087a0304" cb:place="inline"><note place="inline">谓睹一切色相而生</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0087a0312" cb:place="inline">有二种住。谓流注 <lb ed="C" n="0087a04"/>住及相住。有二种灭。谓流注灭及相 <lb ed="C" n="0087a05"/>灭。大慧。诸识有三种相。谓转相业相 <lb ed="C" n="0087a06"/>真相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0087a0603" cb:place="inline"><note place="inline">真相即常住真心也下文自真相实不灭者是也业相谓真相 <lb ed="C" n="0087a07"/>为无明所覆业所由生故曰业相转相谓无明复故本来不动者今转而 <lb ed="C" n="0087a08"/>受染故曰转相</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0087a0807" cb:place="inline">大慧。略说有三种识。廣说有 <lb ed="C" n="0087a09"/>八相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0087a0903" cb:place="inline"><note place="inline">八相即八识也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0087a0909" cb:place="inline">何等为三。谓真识现识 <lb ed="C" n="0087a10"/>及分别事识。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0087a1006" cb:place="inline"><note place="inline">如如实相迥離尘妄故曰真识能受所现之色 <lb ed="C" n="0087a11"/>故曰现识即诸经之第八识亦谓之藏识也色为所现识为能现以其如 <lb ed="C" n="0087a12"/>镜现像故曰现识分别事识即诸经第六意识是也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0087a1221" cb:place="inline">譬如明镜 <lb ed="C" n="0087a13"/>持诸色像。现识处现亦复如是。现识 <lb ed="C" n="0087a14"/>及分别事识。此二壞不壞相。辗转因。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0087a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0087a1501"><note place="inline">壞者分别识也谓分别已则壞不壞者现识也谓所现虽灭而能现者常 <lb ed="C" n="0087a16"/>存二者互相因故曰辗转因</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0087a1612" cb:place="inline">不思议熏及不思议 <lb ed="C" n="0087a17"/>变。是现识因。取种种尘及无始妄想 <lb ed="C" n="0087a18"/>熏。是分别事识因。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0087a1808" cb:place="inline"><note place="inline">本来无诸识相从无始冥熏及种种 <lb ed="C" n="0087a19"/>变异故有现识揽取诸尘及为妄想所熏故有分别事识</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0087a1923" cb:place="inline">若覆彼 <lb ed="C" n="0087a20"/>真识。种种不实诸虚妄灭。则一切根识 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0087b" n="0087b"/> <lb ed="C" n="0087b01"/>灭。是名相灭。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0087b0106" cb:place="inline"><note place="inline">覆有反复之義谓回光返照还于真识则一切 <lb ed="C" n="0087b02"/>根尘泯为法界所有性相复何睹哉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0087b0215" cb:place="inline">大慧。相续灭者。相 <lb ed="C" n="0087b03"/>续所因灭则相续灭。所从灭及所缘 <lb ed="C" n="0087b04"/>灭则相续灭。所以者何。是其所依故。 <lb ed="C" n="0087b05"/>依者。谓无始妄想熏。缘者谓自心见 <lb ed="C" n="0087b06"/>等识境妄想。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0087b0606" cb:place="inline"><note place="inline">所从所缘所依皆虚妄相续之因唯灭其因则 <lb ed="C" n="0087b07"/>相续灭矣一心真相本自廓然迥脱根尘复何所依心不自心复何所缘 <lb ed="C" n="0087b08"/>盖为胶于熏习未免依他虽悟本心已获明了缘立心相续妄不休唯是 <lb ed="C" n="0087b09"/>续病幷除方即如如妙地<persName>如来</persName>续灭诚为此尔强立自心与识境同故曰 <lb ed="C" n="0087b10"/>等识境妄想</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0087b1006" cb:place="inline">大慧。譬如泥团微尘。非异非 <lb ed="C" n="0087b11"/>不异。金莊严具亦复如是。若泥团微 <lb ed="C" n="0087b12"/>尘异者。非彼所成而实彼成。是故不 <lb ed="C" n="0087b13"/>异。若不异者。则泥团微尘应无分别。 <lb ed="C" n="0087b14"/>如是大慧。转识藏识真相若异者。藏 <lb ed="C" n="0087b15"/>识非因。若不异者。转识灭。藏识亦应 <lb ed="C" n="0087b16"/>灭。而自真相实不灭。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0087b1609" cb:place="inline"><note place="inline">因真相而有藏识因藏识而有 <lb ed="C" n="0087b17"/>转识有所因则非异矣真相不灭则藏识亦不灭若夫转识有所摄受所 <lb ed="C" n="0087b18"/>谓业相也此则未尝不灭一灭一不灭则非不异矣盖不异者其体也异 <lb ed="C" n="0087b19"/>者其用也譬泥团金具虽不同一本于微尘与金言此以明业相转识虽 <lb ed="C" n="0087b20"/>灭皆本于不灭之真相尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0087b2011" cb:place="inline">是故大慧。非自真相识 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0087c" n="0087c"/> <lb ed="C" n="0087c01"/>灭。但业相灭。若自真相灭者。藏识则 <lb ed="C" n="0087c02"/>灭。藏识灭者。不异外道断见论议。彼 <lb ed="C" n="0087c03"/>诸外道作如是论。谓摄受境界灭。识 <lb ed="C" n="0087c04"/>流注亦灭。若识流注灭者。无始流注 <lb ed="C" n="0087c05"/>应断。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0087c0503" cb:place="inline"><note place="inline">无始流注断乃断见也以不了唯心故</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0087c0518" cb:place="inline">大慧。外道 <lb ed="C" n="0087c06"/>说流注生因。非眼识色明集会而生。 <lb ed="C" n="0087c07"/>更有异因。彼因者。说言若勝妙若士 <lb ed="C" n="0087c08"/>夫若自在若时若微尘。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0087c0810" cb:place="inline"><note place="inline">谓外道异因非必眼界识 <lb ed="C" n="0087c09"/>界色界无明界所生也又有因于勝妙等说论曰不灭真相即达摩所传 <lb ed="C" n="0087c10"/>之一心也明灵虚彻亘古亘今究其本源无有间杂妄想和合乃有诸识 <lb ed="C" n="0087c11"/>诸识所现乃有诸相诸相不常乃有生住灭觉此则涅槃乐迷此则生死 <lb ed="C" n="0087c12"/>河达道之人觉彼所现幻尘不实皆由无始妄想所熏回光返照还于真 <lb ed="C" n="0087c13"/>识如水归坎流浪自停如火归空光铓顿灭便可逍遥自在心境俱忘永 <lb ed="C" n="0087c14"/>谢诸尘端然实相盖为熏习尙在未免攀缘终日依他不自知觉间有强 <lb ed="C" n="0087c15"/>生知见立自本心不知阴界藏身徒然以<persName>佛</persName>觅<persName>佛</persName>一则依他境界一则以 <lb ed="C" n="0087c16"/>心缘心二病未除妄相相续故<persName>如来</persName>必欲从缘俱息依因幷<g ref="#CB13378">捐</g>转业兼離 <lb ed="C" n="0087c17"/>真相永净是道也非从他得只是家珍目前历历孤明认著依前埋没不 <lb ed="C" n="0087c18"/>须取捨本自圆成但離妄缘即是实际<persName>佛</persName>语心品明此而<anchor xml:id="nkr_note_add_0087c1801" n="0087c1801"/><anchor xml:id="beg0087c1801" n="0087c1801"/>已<anchor xml:id="end0087c1801"/></note>。</p><p xml:id="pC097p0087c1824" cb:place="inline"><note place="inline">颂曰如何 <lb ed="C" n="0087c19"/>历劫沉生死只为从前有识因当觉二生无别体要知八相亦非尘有情 <lb ed="C" n="0087c20"/>须信唯心起分别都缘妄想熏若覆根尘皆不实就中不灭相还真</note>。</p></cb:div></cb:div> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0088a" n="0088a"/> <lb ed="C" n="0088a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">了妄明真分第二</cb:mulu><head>了妄明真分第二</head> <lb ed="C" n="0088a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0088a0201">复次大慧。有七种姓自性。所谓集性 <lb ed="C" n="0088a03"/>自性。性自性。相性自性。大种姓自性。 <lb ed="C" n="0088a04"/>因性自性。缘性自性。成性自性。复次 <lb ed="C" n="0088a05"/>有七种第一義。所谓心境界。慧境界。 <lb ed="C" n="0088a06"/>智境界。见境界。超二见境界。超子地 <lb ed="C" n="0088a07"/>境界。<persName>如来</persName>自到境界。此是过去未来 <lb ed="C" n="0088a08"/>现在诸<persName>如来</persName><persName>应供</persName><persName>等正觉</persName>性自性第 <lb ed="C" n="0088a09"/>一義心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0088a0904" cb:place="inline"><note place="inline">此是梵音汗栗驮谓如树木心非念虑心念虑心梵音女 <lb ed="C" n="0088a10"/>质多</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0088a1003" cb:place="inline">以性自性第一義心。成就<persName>如来</persName>世 <lb ed="C" n="0088a11"/>间出世间出世间上上法。圣慧眼入 <lb ed="C" n="0088a12"/>自共相建立。如所建立。不与外道论 <lb ed="C" n="0088a13"/>恶见共。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0088a1304" cb:place="inline"><note place="inline">採诸境而集于心曰集心生则性生曰性性生而相现曰 <lb ed="C" n="0088a14"/>相四大从之曰大种依他而生曰因缘因而作曰缘觉性圆照曰成如如 <lb ed="C" n="0088a15"/>真相中不容他缘妄情生幻出诸性唯是大觉照观真源达彼性生无非 <lb ed="C" n="0088a16"/>妄幻彼诸体寂本空皆是觉心自为现量知自现<anchor xml:id="nkr_note_add_0088a1601" n="0088a1601"/><anchor xml:id="beg0088a1601" n="0088a1601"/>已<anchor xml:id="end0088a1601"/>乃灭幻尘幻灭觉圆 <lb ed="C" n="0088a17"/>即如如尔楞伽自性盖皆如此道光返照一心故曰心明心必本于烛邪 <lb ed="C" n="0088a18"/>之慧故曰慧用慧必贵于决断之智故曰智有智而後正见明故曰见有 <lb ed="C" n="0088a19"/>正见者然後超有无故曰超二见超二见然後超<persName>佛</persName>子地故曰子地超子 <lb ed="C" n="0088a20"/>地<anchor xml:id="nkr_note_add_0088a2001" n="0088a2001"/><anchor xml:id="beg0088a2001" n="0088a2001"/>已<anchor xml:id="end0088a2001"/>然後捨法雲之灌顶登正觉之道场故曰<persName>如来</persName>自到<persName>如来</persName>以出世心 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0088b" n="0088b"/> <lb ed="C" n="0088b01"/>造此境界超诸尘妄过越邪宗外道不能踵其门二乘不能造其奥故曰 <lb ed="C" n="0088b02"/>第一義夫一心本寂无有性相万法皆空孰名境界然<persName>如来</persName>言自性不同 <lb ed="C" n="0088b03"/>皆以识破外尘故言第一義不同皆以超然全真故唯其外尘不染独尔 <lb ed="C" n="0088b04"/>全真<persName>如来</persName>成就心法者实出于此故曰第一義心</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0088b0420" cb:place="inline">云何外道 <lb ed="C" n="0088b05"/>论恶见共。所谓自境界妄想见。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0088b0513" cb:place="inline"><note place="inline">外道恶见 <lb ed="C" n="0088b06"/>于自境界但起妄想之见</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0088b0611" cb:place="inline">不觉识自心所现。分齐 <lb ed="C" n="0088b07"/>不通。愚痴凡夫性无性自性第一義 <lb ed="C" n="0088b08"/>作二见论。复次大慧。妄想三有苦灭。 <lb ed="C" n="0088b09"/>无知爱业缘灭。自心所现幻境随见。 <lb ed="C" n="0088b10"/>今当说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0088b1004" cb:place="inline"><note place="inline">以三有苦灭故能觉见自心所现于所现境忽如幻化</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0088b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0088b1101">大慧。若有沙门婆罗门。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0088b1110" cb:place="inline"><note place="inline">自沙门<anchor xml:id="nkr_note_add_0088b1101" n="0088b1101"/><anchor xml:id="beg0088b1101" n="0088b1101"/>已<anchor xml:id="end0088b1101"/>下至妄称一切 <lb ed="C" n="0088b12"/>智说皆外道见</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0088b1207" cb:place="inline">欲令无种有种因果现及事 <lb ed="C" n="0088b13"/>时住。缘阴界入生住。或言生<anchor xml:id="nkr_note_add_0088b1301" n="0088b1301"/><anchor xml:id="beg0088b1301" n="0088b1301"/>已<anchor xml:id="end0088b1301"/>灭。彼 <lb ed="C" n="0088b14"/>若相续若事若生若有若涅槃若道 <lb ed="C" n="0088b15"/>若业若果若谛。破壞断灭论。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0088b1512" cb:place="inline"><note place="inline">外道断见于若 <lb ed="C" n="0088b16"/>相续等句一切破壞而断灭之</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0088b1613" cb:place="inline">所以者何。以此现前 <lb ed="C" n="0088b17"/>不可得。及见始非分故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0088b1710" cb:place="inline"><note place="inline">以不见根本故曰见始非 <lb ed="C" n="0088b18"/>分</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0088b1802" cb:place="inline">譬如破甁不作甁事。亦如焦种不 <lb ed="C" n="0088b19"/>作牙事。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0088b1904" cb:place="inline"><note place="inline">外道断见于法悉如破甁焦种者</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0088b1917" cb:place="inline">如是大慧 <lb ed="C" n="0088b20"/>若阴界入性<anchor xml:id="nkr_note_add_0088b2001" n="0088b2001"/><anchor xml:id="beg0088b2001" n="0088b2001"/>已<anchor xml:id="end0088b2001"/>灭今灭当灭。自心妄 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0088c" n="0088c"/> <lb ed="C" n="0088c01"/>想见无因故。彼无次第生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0088c0111" cb:place="inline"><note place="inline">彼欲一切断灭使妄 <lb ed="C" n="0088c02"/>想无因则无生也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0088c0208" cb:place="inline">大慧。若复说有种无种识。 <lb ed="C" n="0088c03"/>三缘合生者。龟应生毛。沙应出油。汝 <lb ed="C" n="0088c04"/>宗则壞。违决定義。有种无种说有如 <lb ed="C" n="0088c05"/>是过。所作事业悉空无義。大慧。彼诸 <lb ed="C" n="0088c06"/>外道说有三缘合生者。所作方便因 <lb ed="C" n="0088c07"/>果自相。过去未来现在有种无种相。 <lb ed="C" n="0088c08"/>从本<anchor xml:id="nkr_note_add_0088c0801" n="0088c0801"/><anchor xml:id="beg0088c0801" n="0088c0801"/>已<anchor xml:id="end0088c0801"/>来成事相。承觉想地转。自见 <lb ed="C" n="0088c09"/>过习气作如是说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0088c0908" cb:place="inline"><note place="inline">外道以三相承彼觉想之地转而不 <lb ed="C" n="0088c10"/>自知非自觉而随境有觉曰觉想过在<anchor xml:id="nkr_note_add_0088c1001" n="0088c1001"/><anchor xml:id="beg0088c1001" n="0088c1001"/>己<anchor xml:id="end0088c1001"/>见曰自见过</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0088c1022" cb:place="inline">如是愚 <lb ed="C" n="0088c11"/>痴凡夫恶见所害。邪曲迷醉。无智妄 <lb ed="C" n="0088c12"/>称一切智说。大慧。若复诸馀沙门婆 <lb ed="C" n="0088c13"/>罗门。见離自性浮雲火轮犍闼婆城 <lb ed="C" n="0088c14"/>无生幻焰水月及梦。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0088c1409" cb:place="inline"><note place="inline">数者虚幻而谓有自性以喩妄 <lb ed="C" n="0088c15"/>念沙门若正见当離此也自诸馀沙门<anchor xml:id="nkr_note_add_0088c1501" n="0088c1501"/><anchor xml:id="beg0088c1501" n="0088c1501"/>已<anchor xml:id="end0088c1501"/>下皆论正见与外道异</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0088c1526" cb:place="inline">内 <lb ed="C" n="0088c16"/>外心现妄想。无始虚伪不離自心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0088c1614" cb:place="inline"><note place="inline">所以 <lb ed="C" n="0088c17"/>能離彼自性者以觉知所现妄伪悉不離自心故</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0088c1720" cb:place="inline">妄想因缘 <lb ed="C" n="0088c18"/>灭尽。離妄想说所说观所观。及受用 <lb ed="C" n="0088c19"/>建立身之藏识。于识境界摄受及摄 <lb ed="C" n="0088c20"/>受者不相应。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0088c2006" cb:place="inline"><note place="inline">谓之不相应则其情灭矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0088c2016" cb:place="inline">无所有境 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0089a" n="0089a"/> <lb ed="C" n="0089a01"/>界離生住灭。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089a0106" cb:place="inline"><note place="inline">识境不相应则无所有矣至无所有则一切生 <lb ed="C" n="0089a02"/>灭離</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089a0203" cb:place="inline">自心起随入分别。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089a0210" cb:place="inline"><note place="inline">所谓真心任遍知也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089a0218" cb:place="inline">大慧。 <lb ed="C" n="0089a03"/>彼菩萨不久当得生死涅槃平等。大 <lb ed="C" n="0089a04"/>悲巧方便无开发方便。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089a0410" cb:place="inline"><note place="inline">谓心地如如无所开发</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0089a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089a0501">大慧。彼于一切众生界。皆悉如幻。不 <lb ed="C" n="0089a06"/>勤因缘。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089a0604" cb:place="inline"><note place="inline">不勤云者不劳心于因缘者也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089a0616" cb:place="inline">远離内外境 <lb ed="C" n="0089a07"/>界。心外无所见。次第随入无相处。次 <lb ed="C" n="0089a08"/>第随入从地至地三昧境界。解三界 <lb ed="C" n="0089a09"/>如幻分别观察。当得如幻三昧。度自 <lb ed="C" n="0089a10"/>心现无所有得。住般若波罗蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089a1013" cb:place="inline"><note place="inline">始也觉唯 <lb ed="C" n="0089a11"/>心现至于度自心现则廓然无眹无智无得乃依般若而住</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089a1124" cb:place="inline">捨離 <lb ed="C" n="0089a12"/>彼生所作方便。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089a1207" cb:place="inline"><note place="inline">心无依他则能離彼生之所作</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089a1219" cb:place="inline">金刚 <lb ed="C" n="0089a13"/>喩三摩提。随入<persName>如来</persName>身。随入如如化。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0089a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089a1401"><note place="inline">化物而未尝化故曰如如</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089a1411" cb:place="inline">神通自在。慈悲方便具 <lb ed="C" n="0089a15"/>足莊严。等入一切<persName>佛</persName>刹外道。入处離 <lb ed="C" n="0089a16"/>心意意识。是菩萨渐次转身得<persName>如来</persName> <lb ed="C" n="0089a17"/>身。是故欲得<persName>如来</persName>随入身者。当远離 <lb ed="C" n="0089a18"/>阴界入。心因缘所作方便生住灭。妄 <lb ed="C" n="0089a19"/>想虚伪。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089a1904" cb:place="inline"><note place="inline">因缘生灭皆心所造故曰心也言此悉当远離</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089a1922" cb:place="inline">唯心 <lb ed="C" n="0089a20"/>直进。观察无始虚伪过。妄想习气因。 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0089b" n="0089b"/> <lb ed="C" n="0089b01"/>三有思惟无所有。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089b0108" cb:place="inline"><note place="inline">于三界思惟悉无一法可当情者故 <lb ed="C" n="0089b02"/>曰无所有</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089b0205" cb:place="inline"><persName>佛</persName>地无生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089b0209" cb:place="inline"><note place="inline">至于<persName>佛</persName>地万法无生</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089b0217" cb:place="inline">到自觉圣 <lb ed="C" n="0089b03"/>趣自心自在。到无开发行。如随众色 <lb ed="C" n="0089b04"/>摩尼。随入众生微细之心。而以化身 <lb ed="C" n="0089b05"/>随心量度。诸地渐次相续建立。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089b0513" cb:place="inline"><note place="inline">谓以十地 <lb ed="C" n="0089b06"/>渐次观众生心量随根而度之故如众色摩尼</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089b0619" cb:place="inline">是故大慧。自 <lb ed="C" n="0089b07"/>悉昙善应当修学。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089b0708" cb:place="inline"><note place="inline">悉昙宗也非宗人而自宗为善</note>。</p><p xml:id="pC097p0089b0720" cb:place="inline"><note place="inline">颂 <lb ed="C" n="0089b08"/>曰七般性義最精微成就<persName>如来</persName>上上機阴似破甁皆断见性同幻焰亦须 <lb ed="C" n="0089b09"/>離真心直进非他物<persName>佛</persName>地无生更莫疑从此始随心量度宛如随众色摩尼</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="C" n="0089b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">澄识明心分第三</cb:mulu><head>澄识明心分第三</head> <lb ed="C" n="0089b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089b1101">尔时大慧菩萨复白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>。所说 <lb ed="C" n="0089b12"/>心意意识五法自性相。一切诸<persName>佛</persName>菩 <lb ed="C" n="0089b13"/>萨所行。自心见等所缘境界不和合。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0089b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089b1401"><note place="inline">大慧言一切诸<persName>佛</persName>菩萨所行与彼妄心见所缘境界者不同故曰不和合</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0089b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089b1501">显示一切说成真实相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089b1510" cb:place="inline"><note place="inline">唯与妄心不同故显示以 <lb ed="C" n="0089b16"/>成真实相</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089b1605" cb:place="inline">一切<persName>佛</persName>语心。为楞伽国摩罗耶 <lb ed="C" n="0089b17"/>山海中住处诸大菩萨说。<persName>如来</persName>所歎 <lb ed="C" n="0089b18"/>海浪藏识境界法身。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089b1809" cb:place="inline"><note place="inline">心之与识犹海之与浪本无同 <lb ed="C" n="0089b19"/>异真源还复即是心宗妄缘无明乃名为识<name role="" type="person">马祖</name>语楞伽经谓以<persName>佛</persName>语心 <lb ed="C" n="0089b20"/>为宗以无门为法门以<persName>佛</persName>语心为宗者谓即心为宗除外更无别法以无 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0089c" n="0089c"/> <lb ed="C" n="0089c01"/>门为法门者谓即心是法有门即是妄缘心外无宗有门離法楞伽大旨 <lb ed="C" n="0089c02"/>其在斯乎故此一篇特以心识为喩</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0089c03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089c0301">尔时<persName>世尊</persName>告大慧菩萨言。四因缘故 <lb ed="C" n="0089c04"/>眼识转。何等为四。谓自心现摄受。不 <lb ed="C" n="0089c05"/>觉无始虚伪过色习气。计著识性自 <lb ed="C" n="0089c06"/>性。欲见种种色相。是名四种因缘。水 <lb ed="C" n="0089c07"/>流处藏识。转识浪生。如眼识。一切诸 <lb ed="C" n="0089c08"/>根微尘毛孔俱生。随次境界生亦复 <lb ed="C" n="0089c09"/>如是。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089c0903" cb:place="inline"><note place="inline">藏识譬则水流处转识譬则浪生如眼之有识则六根毛孔如 <lb ed="C" n="0089c10"/>尘而生诸境界之生亦然</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089c1011" cb:place="inline">譬如明镜现众色像。犹 <lb ed="C" n="0089c11"/>如猛风吹大海水。外境界风。飘荡心 <lb ed="C" n="0089c12"/>海。识浪不断。因所作相异不异。合业 <lb ed="C" n="0089c13"/>生相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089c1303" cb:place="inline"><note place="inline">谓外揽所作之事而内之业相乃生故曰合也此二相若异若 <lb ed="C" n="0089c14"/>不异</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089c1403" cb:place="inline">深入计著。不能了知色等自性故。 <lb ed="C" n="0089c15"/>五识身转。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0089c1505" cb:place="inline"><note place="inline">色等如幻还彼自性了知者如此</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0089c1518" cb:place="inline">大慧。即 <lb ed="C" n="0089c16"/>彼五识身。俱因差别分段相知。当知 <lb ed="C" n="0089c17"/>是意识因。彼身转。彼不作是念。我展 <lb ed="C" n="0089c18"/>转相。因自心现妄想计著转。而彼各 <lb ed="C" n="0089c19"/>各壞相俱转。分别境界分段差别。谓 <lb ed="C" n="0089c20"/>彼转。如修行者入禅三昧。微细习气 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0090a" n="0090a"/> <lb ed="C" n="0090a01"/>转而不觉知。而作是念。识灭然後入 <lb ed="C" n="0090a02"/>禅正受。实不识灭而入正受。以习气 <lb ed="C" n="0090a03"/>种子不灭故不灭。以境界转。摄受不 <lb ed="C" n="0090a04"/>具故灭。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0090a0404" cb:place="inline"><note place="inline">彼五识转时不自觉知亦如入禅三昧者不知其识实不 <lb ed="C" n="0090a05"/>灭也入禅定者非必习气灭也但摄受诸相不具于心尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0090a0523" cb:place="inline">如是微 <lb ed="C" n="0090a06"/>细藏识究竟边际。除诸<persName>如来</persName>及住地 <lb ed="C" n="0090a07"/>菩萨。诸声闻缘觉外道修行所得三 <lb ed="C" n="0090a08"/>昧智慧之力一切不能测量决了。馀地 <lb ed="C" n="0090a09"/>相智慧巧便分别。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0090a0908" cb:place="inline"><note place="inline">馀地相谓地前菩萨见解也当巧便 <lb ed="C" n="0090a10"/>分别以祛其病尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0090a1008" cb:place="inline">决断句義。最勝无边。善根 <lb ed="C" n="0090a11"/>成熟。離自心现妄想虚伪。宴坐山林 <lb ed="C" n="0090a12"/>下中上修。能见自心妄想流注。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0090a1213" cb:place="inline"><note place="inline">妄想永净 <lb ed="C" n="0090a13"/>故曰離有必见之故又曰能见目心妄想</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0090a1317" cb:place="inline">无量刹土诸<persName>佛</persName> <lb ed="C" n="0090a14"/>灌顶。得自在力神通三昧。诸善知识 <lb ed="C" n="0090a15"/><persName>佛</persName>子眷属。彼心意意识自心所现自 <lb ed="C" n="0090a16"/>性境界。虚妄之想。生死有海。业爱无 <lb ed="C" n="0090a17"/>知。如是等因。悉已超度。是故大慧。诸 <lb ed="C" n="0090a18"/>修行者应当亲近最勝知识。尔时世 <lb ed="C" n="0090a19"/>尊欲褈宣此義而说偈言。</p> <lb ed="C" n="0090a20"/><lg type="regular" xml:id="lgC097p0090a2001"><l>譬如巨海浪</l><l>斯由猛风起</l> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0090b" n="0090b"/> <lb ed="C" n="0090b01"/><l>洪波鼓冥壑</l><l>无有断绝时</l> <lb ed="C" n="0090b02"/><l>藏识海常住</l><l>境界风所动</l> <lb ed="C" n="0090b03"/><l>种种诸识浪</l><l>腾跃而转生</l> <lb ed="C" n="0090b04"/><l>靑赤种种色</l><l>珂乳及石蜜</l> <lb ed="C" n="0090b05"/><l>淡味众花果</l><l>日月与光明</l> <lb ed="C" n="0090b06"/><l>非异非不异</l><l>海水起波浪</l> <lb ed="C" n="0090b07"/><l>七识亦如是</l><l>心俱和合生</l> <lb ed="C" n="0090b08"/><l>譬如海水变</l><l>种种波浪转</l> <lb ed="C" n="0090b09"/><l>七识亦如是</l><l>心俱和合生</l> <lb ed="C" n="0090b10"/><l>谓彼藏识处</l><l>种种诸识转</l> <lb ed="C" n="0090b11"/><l>谓以彼意识</l><l>思惟诸相義</l> <lb ed="C" n="0090b12"/><l>不壞相有八</l><l>无相亦无相</l> <lb ed="C" n="0090b13"/><l>譬如海波浪</l><l>是则无差别</l> <lb ed="C" n="0090b14"/><l>诸识心如是</l><l>异亦不可得</l> <lb ed="C" n="0090b15"/><l>心名採集业</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0090b1506" cb:place="inline"><note place="inline">因心採集乃有诸法</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgC097p0090b1514" cb:place="inline"><l>意名廣採集</l></lg> <lb ed="C" n="0090b16"/> 诸识识所识 现等境说五 <lb ed="C" n="0090b17"/><p xml:id="pC097p0090b1701">尔时大慧菩萨以偈问曰。</p> <lb ed="C" n="0090b18"/><lg type="regular" xml:id="lgC097p0090b1801"><l>靑赤诸色像</l><l>众生发诸识</l> <lb ed="C" n="0090b19"/><l>如波种种法</l><l>云何唯愿说</l></lg> <lb ed="C" n="0090b20"/><p xml:id="pC097p0090b2001">尔时<persName>世尊</persName>以偈答曰。</p> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0090c" n="0090c"/> <lb ed="C" n="0090c01"/><lg type="regular" xml:id="lgC097p0090c0101"><l>靑赤诸杂色</l><l>波浪悉无有</l> <lb ed="C" n="0090c02"/><l>採集业说心</l><l>开悟诸凡夫</l> <lb ed="C" n="0090c03"/><l>彼业悉无有</l><l>自心所摄離</l> <lb ed="C" n="0090c04"/><l>所摄无所摄</l><l>与彼波浪同</l> <lb ed="C" n="0090c05"/><l>受用建立身</l><l>是众生现识</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0090c0511" cb:place="inline"><note place="inline">因彼 <lb ed="C" n="0090c06"/>现识建立其身</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0090c07"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgC097p0090c0701"><l>于彼现诸业</l><l>譬如水波浪</l></lg> <lb ed="C" n="0090c08"/><p xml:id="pC097p0090c0801">尔时大慧菩萨复说偈曰。</p> <lb ed="C" n="0090c09"/><lg type="regular" xml:id="lgC097p0090c0901"><l>大海波浪性</l><l>鼓跃可分别</l> <lb ed="C" n="0090c10"/><l>藏与业如是</l><l>何故不觉知</l></lg> <lb ed="C" n="0090c11"/><p xml:id="pC097p0090c1101">尔时<persName>世尊</persName>以偈答曰。</p> <lb ed="C" n="0090c12"/><lg type="regular" xml:id="lgC097p0090c1201"><l>凡夫无智慧</l><l>藏识如巨海</l> <lb ed="C" n="0090c13"/><l>业相犹波浪</l><l>依彼譬类通</l></lg> <lb ed="C" n="0090c14"/><p xml:id="pC097p0090c1401">尔时大慧菩萨复说偈曰。</p> <lb ed="C" n="0090c15"/><lg type="regular" xml:id="lgC097p0090c1501"><l>日出光等照</l><l>下中上众生</l> <lb ed="C" n="0090c16"/><l><persName>如来</persName>照世间</l><l>为愚说真实</l> <lb ed="C" n="0090c17"/><l><anchor xml:id="nkr_note_add_0090c1701" n="0090c1701"/><anchor xml:id="beg0090c1701" n="0090c1701"/>已<anchor xml:id="end0090c1701"/>分部诸法</l><l>何故不说实</l></lg> <lb ed="C" n="0090c18"/><p xml:id="pC097p0090c1801">尔时<persName>世尊</persName>以偈答曰。</p> <lb ed="C" n="0090c19"/><lg type="regular" xml:id="lgC097p0090c1901"><l>若说真实者</l><l>彼心无真实</l> <lb ed="C" n="0090c20"/><l>譬如海波浪</l><l>镜中像及梦</l> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0091a" n="0091a"/> <lb ed="C" n="0091a01"/><l>一切俱时现</l><l>心境界亦然</l> <lb ed="C" n="0091a02"/><l>境界不具故</l><l>次第业转生</l> <lb ed="C" n="0091a03"/><l>识者识所识</l><l>意者意谓然</l> <lb ed="C" n="0091a04"/><l>五则以显现</l><l>无有定次第</l> <lb ed="C" n="0091a05"/><l>譬如工画师</l><l>及与画弟子</l> <lb ed="C" n="0091a06"/><l>布彩图众形</l><l>我说亦如是</l> <lb ed="C" n="0091a07"/><l>彩色本无文</l><l>非笔亦非素</l> <lb ed="C" n="0091a08"/><l>为悦众生故</l><l>绮错绘众像</l> <lb ed="C" n="0091a09"/><l>言说别施行</l><l>真实離名字</l> <lb ed="C" n="0091a10"/><l>分别应初业</l><l>修行示真实</l> <lb ed="C" n="0091a11"/><l>真实自悟处</l><l>觉想所觉離</l> <lb ed="C" n="0091a12"/><l>此为<persName>佛</persName>子说</l><l>愚者廣分别</l> <lb ed="C" n="0091a13"/><l>种种皆如幻</l><l>虽现无真实</l> <lb ed="C" n="0091a14"/><l>如是种种说</l><l>随事别施设</l> <lb ed="C" n="0091a15"/><l>所说非所应</l><l>于彼为非说</l> <lb ed="C" n="0091a16"/><l>彼彼诸病人</l><l>良医随处方</l> <lb ed="C" n="0091a17"/><l><persName>如来</persName>为众生</l><l>随心应量说</l> <lb ed="C" n="0091a18"/><l>妄想非境界</l><l>声闻亦非分</l> <lb ed="C" n="0091a19"/><l>哀愍者所说</l><l>自觉之境界</l></lg> <lb ed="C" n="0091a20"/><p xml:id="pC097p0091a2001">复次大慧。若菩萨摩诃萨欲知自心 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0091b" n="0091b"/> <lb ed="C" n="0091b01"/>现量。摄受及摄受者妄想境界。当離 <lb ed="C" n="0091b02"/>群聚习俗睡眠。初中後夜常自觉悟。 <lb ed="C" n="0091b03"/>修行方便。当離恶见经论言说。及诸 <lb ed="C" n="0091b04"/>声闻缘觉乘相。当通达自心现妄想 <lb ed="C" n="0091b05"/>之相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0091b0503" cb:place="inline"><note place="inline">颂曰因缘四种惑痴盲心海从兹浪不平有似猛风吹巨浸又 <lb ed="C" n="0091b06"/>如明镜现诸形本来廓彻休言性纔有纤毫堕识情堪歎细微难测了悉 <lb ed="C" n="0091b07"/>離觉想始无生</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="C" n="0091b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">超乘证幻分第四</cb:mulu><head>超乘证幻分第四</head> <lb ed="C" n="0091b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0091b0901">复次大慧。菩萨摩诃萨建立智慧相 <lb ed="C" n="0091b10"/>住<anchor xml:id="nkr_note_add_0091b1001" n="0091b1001"/><anchor xml:id="beg0091b1001" n="0091b1001"/>已<anchor xml:id="end0091b1001"/>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0091b1003" cb:place="inline"><note place="inline">能了识明心即住于智慧故曰建立智慧相住<anchor xml:id="nkr_note_add_0091b1002" n="0091b1002"/><anchor xml:id="beg0091b1002" n="0091b1002"/>已<anchor xml:id="end0091b1002"/></note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0091b1022" cb:place="inline">于上 <lb ed="C" n="0091b11"/>圣智三相当勤修学。何等为圣智三 <lb ed="C" n="0091b12"/>相当勤修学。所谓无所有相。一切诸 <lb ed="C" n="0091b13"/><persName>佛</persName>自愿处相。自觉圣智究竟之相。修 <lb ed="C" n="0091b14"/>行得此<anchor xml:id="nkr_note_add_0091b1401" n="0091b1401"/><anchor xml:id="beg0091b1401" n="0091b1401"/>已<anchor xml:id="end0091b1401"/>。能捨跛驴心慧智相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0091b1413" cb:place="inline"><note place="inline">谓第七地 <lb ed="C" n="0091b15"/>观三界生死不定心名跛驴以不能行故</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0091b1517" cb:place="inline">得最勝子第八 <lb ed="C" n="0091b16"/>之地。则于彼上三相修生大慧。无所 <lb ed="C" n="0091b17"/>有相者。谓声闻缘觉及外道相。彼修 <lb ed="C" n="0091b18"/>习生。自愿处相者。谓诸先<persName>佛</persName>自愿处 <lb ed="C" n="0091b19"/>修生。自觉圣智究竟相者。一切法相 <lb ed="C" n="0091b20"/>无所计著。得如幻三昧身。诸<persName>佛</persName>地处 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0091c" n="0091c"/> <lb ed="C" n="0091c01"/>进趣行生。是名圣智三相。若成就此 <lb ed="C" n="0091c02"/>圣智三相者。能到自觉圣智究竟境 <lb ed="C" n="0091c03"/>界。是故大慧。圣智三相当勤修学。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0091c0314" cb:place="inline"><note place="inline">颂曰 <lb ed="C" n="0091c04"/>智慧已除诸识浪宜观三相善勤行先離断见云非有次证<persName>如来</persName>自愿生 <lb ed="C" n="0091c05"/>性相顿忘无所著世间如幻不留情从兹始到空王殿圣智于今决定成</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="C" n="0091c06"/> <lb ed="C" n="0091c07"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>楞伽经纂卷第一<note place="inline">下</note> 阿</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="C" n="0091c08"/> <lb ed="C" n="0091c09"/> <lb ed="C" n="0091c10"/> <lb ed="C" n="0091c11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">有无俱遣分第五</cb:mulu><head>有无俱遣分第五</head> <lb ed="C" n="0091c12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0091c1201">尔时大慧菩萨。知大菩萨众心之所 <lb ed="C" n="0091c13"/>念。名圣智事分别自性经。承一切<persName>佛</persName> <lb ed="C" n="0091c14"/>威神之力而白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>。唯愿为说 <lb ed="C" n="0091c15"/>圣智事分别自性经。百八句分别所 <lb ed="C" n="0091c16"/>依。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0091c1602" cb:place="inline"><note place="inline">谓此经乃百八句分别之所依归</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0091c1615" cb:place="inline"><persName>如来</persName><persName>应供</persName>等正 <lb ed="C" n="0091c17"/>觉。依此分别说菩萨摩诃萨入自相 <lb ed="C" n="0091c18"/>共相妄想自性。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0091c1807" cb:place="inline"><note place="inline">谓之自性凡以法性自尔非若二乘外道 <lb ed="C" n="0091c19"/>之断绝也经凡言自性皆如此</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0091c1913" cb:place="inline">以分别说妄想自性 <lb ed="C" n="0091c20"/>故。则能善知周遍观察人法无我。净 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0092a" n="0092a"/> <lb ed="C" n="0092a01"/>除妄想。照明诸地。超越一切声闻缘 <lb ed="C" n="0092a02"/>觉及诸外道诸禅定乐。观察<persName>如来</persName>不 <lb ed="C" n="0092a03"/>可思议所行境界。毕定捨離五法自 <lb ed="C" n="0092a04"/>性。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>法身智慧善自莊严。起 <lb ed="C" n="0092a05"/>幻境界。陞一切<persName>佛</persName>刹<name role="" type="person">兜率天</name>宫。乃至 <lb ed="C" n="0092a06"/>色究竟天宫。逮得<persName>如来</persName>常住法身。</p> <lb ed="C" n="0092a07"/><p xml:id="pC097p0092a0701"><persName>佛</persName>告大慧。有一种外道。作无所有妄 <lb ed="C" n="0092a08"/>想计著。觉知因尽。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0092a0808" cb:place="inline"><note place="inline">因尽则无复自觉知矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0092a0817" cb:place="inline">兔无 <lb ed="C" n="0092a09"/>角想。如兔无角。一切法亦复如是。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0092a0914" cb:place="inline"><note place="inline">此外 <lb ed="C" n="0092a10"/>道计无而生断见也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0092a1009" cb:place="inline">复有馀外道。见种求那极 <lb ed="C" n="0092a11"/>微陀罗骠形处横法各各差别。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0092a1113" cb:place="inline"><note place="inline">说云求那 <lb ed="C" n="0092a12"/>依也陀罗骠主也谓外道见四大种依于极微所主形处遂横计其差别 <lb ed="C" n="0092a13"/>作牛有角想</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0092a1306" cb:place="inline">见已。计著无兔角横法。作牛 <lb ed="C" n="0092a14"/>有角想。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0092a1404" cb:place="inline"><note place="inline">此外道计有而生常见也以惩兔角之无乃堕牛角之有 <lb ed="C" n="0092a15"/>横法谓非法之正耳</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0092a1509" cb:place="inline">大慧。彼堕二见。不解心量。 <lb ed="C" n="0092a16"/>自心境界妄想增长身。受用建立妄 <lb ed="C" n="0092a17"/>想限量。大慧。一切法性亦复如是。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0092a1714" cb:place="inline"><note place="inline">一切 <lb ed="C" n="0092a18"/>法性亦受用而建立</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0092a1809" cb:place="inline">離有无不应作想。若复離 <lb ed="C" n="0092a19"/>有无而作兔无角想。是名邪想。彼因 <lb ed="C" n="0092a20"/>待观故兔无角。不应作想。乃至微尘 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0092b" n="0092b"/> <lb ed="C" n="0092b01"/>分别事性悉不可得。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0092b0109" cb:place="inline"><note place="inline">以惩彼有无二见乃谓如兔无 <lb ed="C" n="0092b02"/>角故曰待观以至微尘分别性皆不可得是皆邪想尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0092b0222" cb:place="inline">大慧。圣 <lb ed="C" n="0092b03"/>境界離。不应作牛有角想。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0092b0311" cb:place="inline"><note place="inline">兔无角想是堕断见 <lb ed="C" n="0092b04"/>圣之所離恐其反此复堕常见而兴牛有角想故又言不应作牛有角想</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0092b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0092b0501">尔时大慧菩萨白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>。得无妄 <lb ed="C" n="0092b06"/>想者见不生想<anchor xml:id="nkr_note_add_0092b0601" n="0092b0601"/><anchor xml:id="beg0092b0601" n="0092b0601"/>已<anchor xml:id="end0092b0601"/>。随比思量观察不 <lb ed="C" n="0092b07"/>生妄想言无耶。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0092b0707" cb:place="inline"><note place="inline">大慧谓随比而思之见妄不生而遂言无 <lb ed="C" n="0092b08"/>耶此疑辞也</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0092b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0092b0901"><persName>佛</persName>告大慧。非观察不生妄想言无。所 <lb ed="C" n="0092b10"/>以者何。妄想者因彼生故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0092b1011" cb:place="inline"><note place="inline">谓妄想皆因揽彼而 <lb ed="C" n="0092b11"/>生故曰因彼生故</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0092b1108" cb:place="inline">依彼角生妄想。以依角生 <lb ed="C" n="0092b12"/>妄想。是故言依因故。離异不异故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0092b1214" cb:place="inline"><note place="inline">谓兔 <lb ed="C" n="0092b13"/>无角而生妄想是有所依角与妄想非异非不异</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0092b1320" cb:place="inline">非观察不 <lb ed="C" n="0092b14"/>生妄想言无角。大慧。若复妄想异角 <lb ed="C" n="0092b15"/>者。则不因角生。若不异者。则因彼故。 <lb ed="C" n="0092b16"/>乃至微尘分析推求悉不可得。不异角 <lb ed="C" n="0092b17"/>故彼亦非性。二俱无性者。何法何故 <lb ed="C" n="0092b18"/>而言无耶。大慧若无故无角。观有故 <lb ed="C" n="0092b19"/>言兔无角者。不应作想。大慧。不正因 <lb ed="C" n="0092b20"/>故而说有无。二俱不成。大慧。复有馀 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0092c" n="0092c"/> <lb ed="C" n="0092c01"/>外道见。计著色空事形处横法。不能 <lb ed="C" n="0092c02"/>善知虚空分齐。言色離虚空。起分齐 <lb ed="C" n="0092c03"/>见妄想。大慧。虚空是色。随入色种。色 <lb ed="C" n="0092c04"/>是虚空。持所持处。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0092c0408" cb:place="inline"><note place="inline">以色为所则空为能矣谓所持者虽 <lb ed="C" n="0092c05"/>实而能持者常空</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0092c0508" cb:place="inline">所建立性。色空事分别当 <lb ed="C" n="0092c06"/>知。大慧。四大种生时。自相各别。亦不 <lb ed="C" n="0092c07"/>住虚空。非彼无虚空。如是观牛有角 <lb ed="C" n="0092c08"/>故兔无角。又牛角者析为微尘。又分 <lb ed="C" n="0092c09"/>别微尘刹那不住。彼何所观故而言 <lb ed="C" n="0092c10"/>无耶。若言观馀物者。彼法亦然。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0092c1013" cb:place="inline"><note place="inline">人见其廓 <lb ed="C" n="0092c11"/>然大空以是为空而不知色之所聚人见其具诸名相以是为色而不知 <lb ed="C" n="0092c12"/>为空所持是皆于无性之中而妄有建立者然也此以明外道因牛角之 <lb ed="C" n="0092c13"/>有而遂言兔角之无不知析彼牛角为微尘又复归于无矣谓牛角既析 <lb ed="C" n="0092c14"/>而归空又何所观故而言兔角之无也四大种虽不住空而非无空亦如 <lb ed="C" n="0092c15"/>牛角之有而复归于无</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0092c1510" cb:place="inline">尔时<persName>世尊</persName>告大慧菩萨 <lb ed="C" n="0092c16"/>言。当離兔角牛角虚空形色异见妄 <lb ed="C" n="0092c17"/>想。汝等诸菩萨摩诃萨。当思惟自心 <lb ed="C" n="0092c18"/>现妄想随入为一切刹土。最勝子。以 <lb ed="C" n="0092c19"/>自心现方便而教授之。尔时<persName>世尊</persName>欲 <lb ed="C" n="0092c20"/>褈宣此義而说偈言。</p> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0093a" n="0093a"/> <lb ed="C" n="0093a01"/><lg xml:id="lgC097p0093a0101"><l>色等及心无</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0093a0106" cb:place="inline"><note place="inline">言色与虑心皆寂</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgC097p0093a0113" cb:place="inline"><l>色等长养心</l> <lb ed="C" n="0093a02"/><l>身受用安立</l><l>识藏现众生</l> <lb ed="C" n="0093a03"/><l>心意及与识</l><l>自性法有五</l> <lb ed="C" n="0093a04"/><l>无我二种净</l><l>廣说者所说</l> <lb ed="C" n="0093a05"/><l>长短有无等</l><l>辗转互相生</l> <lb ed="C" n="0093a06"/><l>以无故成有</l><l>以有故成无</l> <lb ed="C" n="0093a07"/><l>微尘分别事</l><l>不起色妄想</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0093a0711" cb:place="inline"><note place="inline">已上 <lb ed="C" n="0093a08"/>廣说所说</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0093a09"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgC097p0093a0901"><l>心量安立处</l><l>恶见所不乐</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0093a0911" cb:place="inline"><note place="inline">不乐恶见</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0093a10"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgC097p0093a1001"><l>觉想非境界</l><l>声闻亦复然</l> <lb ed="C" n="0093a11"/><l>救世之所说</l><l>自觉之境界</l></lg></cb:div> <lb ed="C" n="0093a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0093a1201"><note place="inline">颂曰昧者不知真境界却将妄想汚情田離空论色徒偏见弃有归无堕 <lb ed="C" n="0093a13"/>一边万法但从心镜现群愚只向识根缘圆光本是无私照纔有纤毫总 <lb ed="C" n="0093a14"/>不玄</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="C" n="0093a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">渐净即顿分第六</cb:mulu><head>渐净即顿分第六</head> <lb ed="C" n="0093a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0093a1601">尔时大慧菩萨。为净除自心现流故。 <lb ed="C" n="0093a17"/>复请<persName>如来</persName>。白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>。云何净除一 <lb ed="C" n="0093a18"/>切众生自心现流。为顿为渐耶。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0093a1813" cb:place="inline"><note place="inline">自心现习 <lb ed="C" n="0093a19"/>气流曰现流现流不<anchor xml:id="nkr_note_add_0093a1901" n="0093a1901"/><anchor xml:id="beg0093a1901" n="0093a1901"/>已<anchor xml:id="end0093a1901"/>轮转生死<persName>如来</persName>于诸众生蠲彼幻尘悉还实相故 <lb ed="C" n="0093a20"/>以渐除为始顿照为成</note>。</p></cb:div> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0093b" n="0093b"/> <lb ed="C" n="0093b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0093b0101"><persName>佛</persName>告大慧。渐净非顿。如庵罗果渐熟 <lb ed="C" n="0093b02"/>非顿。<persName>如来</persName>净除一切众生自心现流。 <lb ed="C" n="0093b03"/>亦复如是渐净非顿。譬如陶家造作 <lb ed="C" n="0093b04"/>诸器。渐成非顿。<persName>如来</persName>净除一切众生 <lb ed="C" n="0093b05"/>自心现流。亦复如是渐净非顿。譬如 <lb ed="C" n="0093b06"/>大地渐生万物。非顿生也。<persName>如来</persName>净除 <lb ed="C" n="0093b07"/>一切众生自心现流。亦复如是渐净 <lb ed="C" n="0093b08"/>非顿。譬如人学音乐书画种种技術。 <lb ed="C" n="0093b09"/>渐成非顿。<persName>如来</persName>净除一切众生自心 <lb ed="C" n="0093b10"/>现流。亦复如是渐净非顿。譬如明镜。 <lb ed="C" n="0093b11"/>顿现一切无相色像。<persName>如来</persName>净除一切 <lb ed="C" n="0093b12"/>众生自心现流。亦复如是顿现无相 <lb ed="C" n="0093b13"/>无有所有淸净境界。如日月轮顿照 <lb ed="C" n="0093b14"/>显示一切色像。<persName>如来</persName>为離自心现习 <lb ed="C" n="0093b15"/>气过患众生。亦复如是顿为显示不 <lb ed="C" n="0093b16"/>思议智最勝境界。譬如藏识。顿分别 <lb ed="C" n="0093b17"/>知自心现。及身安立受用境界。彼诸 <lb ed="C" n="0093b18"/>依<persName>佛</persName>。亦复如是顿熟众生所处境界。 <lb ed="C" n="0093b19"/>以修行者安处于彼色究竟天。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0093b1913" cb:place="inline"><note place="inline">依<persName>佛</persName>者胡 <lb ed="C" n="0093b20"/>本云津腻谓化<persName>佛</persName>是真<persName>佛</persName>气分也依<persName>佛</persName>所化亦为分别自心所现及身受 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0093c" n="0093c"/> <lb ed="C" n="0093c01"/>用境界故以藏识依<persName>佛</persName>譬能顿示众生不思议智</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0093c0120" cb:place="inline">譬如法<persName>佛</persName> <lb ed="C" n="0093c02"/>所作依<persName>佛</persName>光明照耀。自觉圣趣亦复 <lb ed="C" n="0093c03"/>如是。彼于法相有性无性恶见妄想。 <lb ed="C" n="0093c04"/>照令除灭。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0093c0405" cb:place="inline"><note place="inline">法<persName>佛</persName>无作光明照耀者化<persName>佛</persName>也然化<persName>佛</persName>之照耀非離 <lb ed="C" n="0093c05"/>法<persName>佛</persName>故曰依<persName>佛</persName>法<persName>佛</persName>者自觉圣智境界于法相有无恶见皆令除灭亦如 <lb ed="C" n="0093c06"/>化<persName>佛</persName>之照耀也自庵罗果<anchor xml:id="nkr_note_add_0093c0601" n="0093c0601"/><anchor xml:id="beg0093c0601" n="0093c0601"/>已<anchor xml:id="end0093c0601"/>下言渐净自譬明镜<anchor xml:id="nkr_note_add_0093c0602" n="0093c0602"/><anchor xml:id="beg0093c0602" n="0093c0602"/>已<anchor xml:id="end0093c0602"/>下言顿熟</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0093c0625" cb:place="inline">大慧。 <lb ed="C" n="0093c07"/>报<persName>佛</persName>说一切法。入自相共相自心现 <lb ed="C" n="0093c08"/>习气因。相续妄想自性计著因。种种 <lb ed="C" n="0093c09"/>无实幻。种种计著不可得。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0093c0911" cb:place="inline"><note place="inline">种种计著亦如幻化 <lb ed="C" n="0093c10"/>求其所有皆不可得</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0093c1009" cb:place="inline">复次大慧。计著缘起自性。 <lb ed="C" n="0093c11"/>生妄想自性相。如工幻师依草木瓦 <lb ed="C" n="0093c12"/>石作种种幻。起一切众生若干形色。 <lb ed="C" n="0093c13"/>起种种妄想。彼诸妄想亦无真实。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0093c1314" cb:place="inline"><note place="inline">工幻 <lb ed="C" n="0093c14"/>师譬心草木瓦石譬缘起一切若干形色譬妄想自性相</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0093c1423" cb:place="inline">如是大 <lb ed="C" n="0093c15"/>慧。依缘起自性起妄想自性。种种妄 <lb ed="C" n="0093c16"/>想心。种种相行事妄想相。计著习气 <lb ed="C" n="0093c17"/>妄想。是为妄想自性相生。是名报<persName>佛</persName> <lb ed="C" n="0093c18"/>说法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0093c1803" cb:place="inline"><note place="inline">法<persName>佛</persName>不以说法为事所谓说法者报<persName>佛</persName>也起信论云因诸波罗 <lb ed="C" n="0093c19"/>等无漏行熏及不思议熏之所成就具足无量乐相故说为报<persName>佛</persName>以是知 <lb ed="C" n="0093c20"/>报<persName>佛</persName>说法者以观照种种不实成就圆满报身故</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0093c2020" cb:place="inline">大慧。法<persName>佛</persName> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0094a" n="0094a"/> <lb ed="C" n="0094a01"/>者。離心自性相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0094a0107" cb:place="inline"><note place="inline">说自心所现尙有心之性相至于法<persName>佛</persName>不 <lb ed="C" n="0094a02"/>以说法为事故曰離心自性相</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0094a0213" cb:place="inline">自觉圣所缘境界建 <lb ed="C" n="0094a03"/>立施作。化<persName>佛</persName>者。说施戒忍精进禅定 <lb ed="C" n="0094a04"/>及心智慧。離阴界入。解脱识相。分别 <lb ed="C" n="0094a05"/>观察建立。超外道见无色见。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0094a0512" cb:place="inline"><note place="inline">自施戒忍至无 <lb ed="C" n="0094a06"/>色见等皆以一法身而示现众多法门故曰化<persName>佛</persName>说法也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0094a0623" cb:place="inline">又法<persName>佛</persName> <lb ed="C" n="0094a07"/>者。離攀缘。攀缘離。一切所作根量相 <lb ed="C" n="0094a08"/>灭。非诸凡夫声闻缘觉外道计著我 <lb ed="C" n="0094a09"/>相所著境界。自觉圣究竟差别相建 <lb ed="C" n="0094a10"/>立。是故大慧。自觉圣差别相当勤修 <lb ed="C" n="0094a11"/>学。自心现见应当除灭。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0094a1110" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>身一也论其本来淸净 <lb ed="C" n="0094a12"/>迥脱诸尘曰法<persName>佛</persName>论其具足乐相法界圆满曰报<persName>佛</persName>论其即彼一真建立 <lb ed="C" n="0094a13"/>万法曰化<persName>佛</persName>法<persName>佛</persName>離心自性相故自觉圣当勤修学报<persName>佛</persName>化<persName>佛</persName>分别自心 <lb ed="C" n="0094a14"/>境界故自心现见应当除灭</note>。</p><p xml:id="pC097p0094a1412" cb:place="inline"><note place="inline">〇颂曰本来離相亦離名即一分三示众盲 <lb ed="C" n="0094a15"/>始净诸尘须积渐终能顿照甚分明报身真净蠲诸想化<persName>佛</persName>随缘应有情 <lb ed="C" n="0094a16"/>唯是法身根量灭无心无证亦无成</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="C" n="0094a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">離二种声闻分第七</cb:mulu><head>離二种声闻分第七</head> <lb ed="C" n="0094a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0094a1801">复次大慧。有二种声闻乘通分别相。 <lb ed="C" n="0094a19"/>谓得自觉圣差别相。及性妄想自性 <lb ed="C" n="0094a20"/>计著相。云何得自觉圣差别相声闻 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0094b" n="0094b"/> <lb ed="C" n="0094b01"/>谓无常苦空无我境界真谛離欲寂 <lb ed="C" n="0094b02"/>灭。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0094b0202" cb:place="inline"><note place="inline">谓于无常苦空等境界计著寂灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0094b0201" n="0094b0201"/><anchor xml:id="beg0094b0201" n="0094b0201"/>已<anchor xml:id="end0094b0201"/>得人无我未得法无我</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0094b0225" cb:place="inline">息 <lb ed="C" n="0094b03"/>阴界入自共相。外不壞相如实知。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0094b0314" cb:place="inline"><note place="inline">于阴 <lb ed="C" n="0094b04"/>界外存不壞相是以无明与<persName>佛</persName>性为两也皆自慧分别</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0094b0422" cb:place="inline">心得寂 <lb ed="C" n="0094b05"/>止。心寂止已。禅定解脱。三昧道果正 <lb ed="C" n="0094b06"/>受解脱。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0094b0604" cb:place="inline"><note place="inline">自觉圣差别相其所乐住者此也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0094b0617" cb:place="inline">不離习气 <lb ed="C" n="0094b07"/>不思议变易死。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0094b0707" cb:place="inline"><note place="inline">以习气未離故未度不思议变易死</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0094b0721" cb:place="inline">得 <lb ed="C" n="0094b08"/>自觉圣乐住声闻。是名得自觉圣差 <lb ed="C" n="0094b09"/>别相声闻。大慧。得自觉圣差别乐住 <lb ed="C" n="0094b10"/>菩萨摩诃萨。非灭门乐。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0094b1010" cb:place="inline"><note place="inline">于自觉差别相乐住此乃 <lb ed="C" n="0094b11"/>决定寂灭声闻非菩萨所行寂灭门乐故曰非灭门乐</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0094b1122" cb:place="inline">正受乐。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0094b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0094b1201"><note place="inline">谓得三昧正受乐</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0094b1208" cb:place="inline"><g ref="#CB11276">頋</g>愍众生及本愿不作证。 <lb ed="C" n="0094b13"/>是名声闻得自觉圣差别相乐。菩萨 <lb ed="C" n="0094b14"/>摩诃萨于彼得自觉圣差别相乐。不 <lb ed="C" n="0094b15"/>应修学。云何性妄想自性计著相声 <lb ed="C" n="0094b16"/>闻。所谓大种靑黄赤白坚湿暖动非 <lb ed="C" n="0094b17"/>作生自相共相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0094b1707" cb:place="inline"><note place="inline">一切自生而吾无作生故曰非作生</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0094b1721" cb:place="inline">先 <lb ed="C" n="0094b18"/>勝善说见<anchor xml:id="nkr_note_add_0094b1801" n="0094b1801"/><anchor xml:id="beg0094b1801" n="0094b1801"/>已<anchor xml:id="end0094b1801"/>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0094b1806" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>如来</persName>所说善事曰先勝善说</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0094b1817" cb:place="inline">于彼起 <lb ed="C" n="0094b19"/>自性妄想。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0094b1905" cb:place="inline"><note place="inline">大种靑黄本非作生于彼起非作生之自性先勝善 <lb ed="C" n="0094b20"/>说本来无性于彼起善说之自性故曰性妄想自性是皆未入法无我相 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0094c" n="0094c"/> <lb ed="C" n="0094c01"/>而有所计著故住声闻</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0094c0110" cb:place="inline">菩萨摩诃萨于彼应知 <lb ed="C" n="0094c02"/>应捨。随入法无我相。灭人无我相见。 <lb ed="C" n="0094c03"/>渐次诸地相续建立。是名诸声闻性 <lb ed="C" n="0094c04"/>妄想自性计著相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0094c0408" cb:place="inline"><note place="inline">颂曰号为自觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0094c0401" n="0094c0401"/><anchor xml:id="beg0094c0401" n="0094c0401"/>已<anchor xml:id="end0094c0401"/>无遗反堕声闻不 <lb ed="C" n="0094c05"/>自知<anchor xml:id="nkr_note_add_0094c0501" n="0094c0501"/><anchor xml:id="beg0094c0501" n="0094c0501"/>已<anchor xml:id="end0094c0501"/>达苦空能寂止彼于习气未能離优游正受虽其乐顾愍众生不 <lb ed="C" n="0094c06"/>带悲更有一般闻勝善妄生自性却狐疑</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="C" n="0094c07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">常不思议差别分第八</cb:mulu><head>常不思议差别分第八</head> <lb ed="C" n="0094c08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0094c0801">尔时大慧菩萨白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>。<persName>世尊</persName>所 <lb ed="C" n="0094c09"/>说常不思议自觉圣趣境界。及第一 <lb ed="C" n="0094c10"/>義境界。非诸外道所说常不思议因 <lb ed="C" n="0094c11"/>缘耶。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0094c1103" cb:place="inline"><note place="inline">常住真心如金刚舍利故曰常不可以心思言议故曰不思议</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0094c12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0094c1201"><persName>佛</persName>告大慧。非诸外道因缘得常不思 <lb ed="C" n="0094c13"/>议所以者何。诸外道常不思议。不因 <lb ed="C" n="0094c14"/>自相成。若常不思议不因自相成者。 <lb ed="C" n="0094c15"/>何因显现常不思议。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0094c1509" cb:place="inline"><note place="inline">自相所谓真相</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0094c1515" cb:place="inline">复次大 <lb ed="C" n="0094c16"/>慧。不思议若因自相成者。彼则应常。 <lb ed="C" n="0094c17"/>由作者因相故常不思议不成。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0094c1713" cb:place="inline"><note place="inline">以有作为 <lb ed="C" n="0094c18"/>因相故不成一切取捨莫非有作</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0094c1814" cb:place="inline">大慧。我第一義常 <lb ed="C" n="0094c19"/>不思议。第一義因相成。離性非性故。 <lb ed="C" n="0094c20"/>得自觉相故有相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0094c2008" cb:place="inline"><note place="inline">自觉相者廓然无眹之相也光境俱 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0095a" n="0095a"/> <lb ed="C" n="0095a01"/>忘相复何有</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0095a0106" cb:place="inline">第一義智因故有因。離性非 <lb ed="C" n="0095a02"/>性故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0095a0203" cb:place="inline"><note place="inline">虽曰有相有因常離性非性见</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0095a0215" cb:place="inline">譬如无作虚空 <lb ed="C" n="0095a03"/>涅槃灭尽故常。如是大慧。不同外道 <lb ed="C" n="0095a04"/>常不思议论。此常不思议。诸<persName>如来</persName>自 <lb ed="C" n="0095a05"/>觉圣智所得。如是故常不思议自觉 <lb ed="C" n="0095a06"/>圣智所得应当修学。</p> <lb ed="C" n="0095a07"/><p xml:id="pC097p0095a0701">复次大慧。外道常不思议无常。性异 <lb ed="C" n="0095a08"/>相因故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0095a0804" cb:place="inline"><note place="inline">外道常不思议以性及非性互相为因所以无常</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0095a0823" cb:place="inline">非 <lb ed="C" n="0095a09"/>自作。因相力故常。复次大慧。诸外道 <lb ed="C" n="0095a10"/>常不思议。于所作性非性无常。见<anchor xml:id="nkr_note_add_0095a1001" n="0095a1001"/><anchor xml:id="beg0095a1001" n="0095a1001"/>已<anchor xml:id="end0095a1001"/> <lb ed="C" n="0095a11"/>思量计常。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0095a1105" cb:place="inline"><note place="inline">一切所作性与非性皆无常外道观彼无常即自卜 <lb ed="C" n="0095a12"/>度妄计我常</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0095a1206" cb:place="inline">大慧。我亦以如是因缘所作 <lb ed="C" n="0095a13"/>者性非性无常。见<anchor xml:id="nkr_note_add_0095a1301" n="0095a1301"/><anchor xml:id="beg0095a1301" n="0095a1301"/>已<anchor xml:id="end0095a1301"/>自觉圣境界。说 <lb ed="C" n="0095a14"/>彼常无因故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0095a1406" cb:place="inline"><note place="inline">但唯自觉无因而说彼常也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0095a1417" cb:place="inline">若复诸 <lb ed="C" n="0095a15"/>外道因相成常不思议。自因相性非 <lb ed="C" n="0095a16"/>性同于兔角。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0095a1606" cb:place="inline"><note place="inline">谓外道虽因相成而非因于自相故曰性非性 <lb ed="C" n="0095a17"/>同兔角</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0095a1704" cb:place="inline">此常不思议但言说妄想。诸外 <lb ed="C" n="0095a18"/>道辈有如是过。所以者何。谓但言说 <lb ed="C" n="0095a19"/>妄想同于兔角。自因相非分。大慧。我 <lb ed="C" n="0095a20"/>常不思议因自觉得相故。離所作性 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0095b" n="0095b"/> <lb ed="C" n="0095b01"/>非性故常。非外性非性无常思量计 <lb ed="C" n="0095b02"/>常。若复外性非性无常。思量计常不 <lb ed="C" n="0095b03"/>思议常。而彼不知常不思议自因之 <lb ed="C" n="0095b04"/>相去。得自觉圣智境界相远。彼不应 <lb ed="C" n="0095b05"/>说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0095b0502" cb:place="inline"><note place="inline">外道计常则離去自因之相远于自觉境界故曰不应说</note>。</p><p xml:id="pC097p0095b0524" cb:place="inline"><note place="inline">〇颂曰无 <lb ed="C" n="0095b06"/>知外道太茫茫于彼无常妄计常却向识根生作想又如兔角绝形彰堪 <lb ed="C" n="0095b07"/>嗟幻焰应难久须信真金炼转刚唯有<persName>如来</persName>因自相岂同电露暂时亡</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="C" n="0095b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">生死涅槃差别分第九</cb:mulu><head>生死涅槃差别分第九</head> <lb ed="C" n="0095b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0095b0901">复次大慧。诸声闻畏生死妄想苦而 <lb ed="C" n="0095b10"/>求涅槃。不知生死涅槃差别。一切性 <lb ed="C" n="0095b11"/>妄想非性。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0095b1105" cb:place="inline"><note place="inline">于一切性妄想以为非性</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0095b1115" cb:place="inline">未来诸根境界 <lb ed="C" n="0095b12"/>休息。作涅槃想。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0095b1207" cb:place="inline"><note place="inline">谓之休息非根量灭</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0095b1215" cb:place="inline">非自觉圣 <lb ed="C" n="0095b13"/>智趣。藏识转。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0095b1306" cb:place="inline"><note place="inline">但藏识转尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0095b1311" cb:place="inline">是故凡愚说有 <lb ed="C" n="0095b14"/>三乘。说心量趣无所有。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0095b1410" cb:place="inline"><note place="inline">凡愚说心量曰无所有故 <lb ed="C" n="0095b15"/>堕断见</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0095b1504" cb:place="inline">彼不知过去未来现在诸<persName>如来</persName> <lb ed="C" n="0095b16"/>自心现境界。计著外心现境界。生死 <lb ed="C" n="0095b17"/>轮常转。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0095b1704" cb:place="inline"><note place="inline">自心现则觉知所现者唯自心外心现则计著客尘不自 <lb ed="C" n="0095b18"/>觉而计客尘兹所以生死轮常转也</note>。</p><p xml:id="pC097p0095b1815" cb:place="inline"><note place="inline">〇颂曰声闻不委唯心境却向无中 <lb ed="C" n="0095b19"/>作涅槃纵待根尘休息尽谁知生死出还难</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="C" n="0095b20"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">一切法不生差别分第十</cb:mulu><head>一切法不生差别分第十</head> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0095c" n="0095c"/> <lb ed="C" n="0095c01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0095c0101">复次大慧。一切法不生。是过去未来 <lb ed="C" n="0095c02"/>现在诸<persName>如来</persName>所说。所以者何。谓自心 <lb ed="C" n="0095c03"/>现性非性離有非有生故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0095c0311" cb:place="inline"><note place="inline">谓本来空寂而自心 <lb ed="C" n="0095c04"/>于无生中现出性及非性之见现性即有见生现非性即非有见生<persName>如来</persName> <lb ed="C" n="0095c05"/>一切法不生则離于是矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0095c0511" cb:place="inline">大慧。一切性不生。一切 <lb ed="C" n="0095c06"/>法如兔马等角。是愚痴凡夫不实妄 <lb ed="C" n="0095c07"/>想。自性妄想故。大慧。一切法不生自 <lb ed="C" n="0095c08"/>觉圣智趣境界者。一切性自性相不 <lb ed="C" n="0095c09"/>生。非彼愚夫妄想二境界自性身财 <lb ed="C" n="0095c10"/>建立趣自性相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0095c1007" cb:place="inline"><note place="inline">有妄想自性而有妄想身财建立趣彼自 <lb ed="C" n="0095c11"/>性相计著故曰趣自性相</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0095c1111" cb:place="inline">大慧。藏识摄所摄相转 <lb ed="C" n="0095c12"/>愚夫随生住灭二见。希望一切性生。 <lb ed="C" n="0095c13"/>有非有妄想生。非圣贤也。于彼应当 <lb ed="C" n="0095c14"/>修学。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0095c1403" cb:place="inline"><note place="inline">颂曰远離性相绝廉纤诸法无生不用占空认兔头成断见妄 <lb ed="C" n="0095c15"/>从自性起诸炎难于眼裡藏金屑休向空中作白粘若问<persName>如来</persName>心现说无 <lb ed="C" n="0095c16"/>生有性却成添</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="C" n="0095c17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">五无间种姓差别分第十一</cb:mulu><head>五无间种姓差别分第十一</head> <lb ed="C" n="0095c18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0095c1801">复次大慧。有五无间种姓。云何为五。 <lb ed="C" n="0095c19"/>谓声闻乘无间种姓。缘觉乘无间种 <lb ed="C" n="0095c20"/>性。<persName>如来</persName>乘无间种姓。不定种姓。各别 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0096a" n="0096a"/> <lb ed="C" n="0096a01"/>种姓。云何知声闻乘无间种姓。若闻 <lb ed="C" n="0096a02"/>说得阴界入自共相断。知时擧身毛 <lb ed="C" n="0096a03"/>孔熙怡欣悦。及乐修相智。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0096a0311" cb:place="inline"><note place="inline">修诸有相之智故曰 <lb ed="C" n="0096a04"/>相智</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0096a0403" cb:place="inline">不修缘起发悟之相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0096a0411" cb:place="inline"><note place="inline">所缘万境必有所起原其 <lb ed="C" n="0096a05"/>所起一心是也于此当求发悟不于起处而求发悟虽欲灭相适增妄想</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0096a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0096a0601">是名声闻乘无间种姓。声闻无间见 <lb ed="C" n="0096a07"/>第八地。起烦恼断。习烦恼不断。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0096a0713" cb:place="inline"><note place="inline">如波之起 <lb ed="C" n="0096a08"/>曰起烦恼习烦恼谓习气也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0096a0812" cb:place="inline">不度不思议变易死。 <lb ed="C" n="0096a09"/>度分<g ref="#CB01008">段</g>死。正狮子吼。我生<anchor xml:id="nkr_note_add_0096a0901" n="0096a0901"/><anchor xml:id="beg0096a0901" n="0096a0901"/>已<anchor xml:id="end0096a0901"/>尽。梵行 <lb ed="C" n="0096a10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0096a1001" n="0096a1001"/><anchor xml:id="beg0096a1001" n="0096a1001"/>已<anchor xml:id="end0096a1001"/>立。不受後有。如实知修习人无我。 <lb ed="C" n="0096a11"/>乃至得般涅槃觉。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0096a1108" cb:place="inline"><note place="inline">有涅槃想故曰得涅槃觉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0096a1118" cb:place="inline">大慧。 <lb ed="C" n="0096a12"/>各别无间者。我人众生寿命长养士 <lb ed="C" n="0096a13"/>夫。彼诸众生作如是觉。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0096a1310" cb:place="inline"><note place="inline">谓作離四相见解者</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0096a1318" cb:place="inline">求 <lb ed="C" n="0096a14"/>般涅槃。复有异外道说。悉由作者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0096a1414" cb:place="inline"><note place="inline">言一 <lb ed="C" n="0096a15"/>切性相皆是有作</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0096a1508" cb:place="inline">见一切性<anchor xml:id="nkr_note_add_0096a1501" n="0096a1501"/><anchor xml:id="beg0096a1501" n="0096a1501"/>已<anchor xml:id="end0096a1501"/>。言此是般涅 <lb ed="C" n="0096a16"/>槃。作如是觉。法无我见非分。彼无解 <lb ed="C" n="0096a17"/>脱。此诸声闻乘无间外道种姓。不出 <lb ed="C" n="0096a18"/>出觉。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0096a1803" cb:place="inline"><note place="inline">于未出中作出離想故曰不出出觉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0096a1817" cb:place="inline">为转彼恶见 <lb ed="C" n="0096a19"/>故。应当修学。大慧。缘觉乘无间种姓 <lb ed="C" n="0096a20"/>者。若闻说各别缘无间。擧身毛竖。悲 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0096b" n="0096b"/> <lb ed="C" n="0096b01"/>泣流泪。不相近缘。所有不著。种种自 <lb ed="C" n="0096b02"/>身种种神通。若離若合种种变化。闻 <lb ed="C" n="0096b03"/>说是时其心随入。若知彼缘觉乘无 <lb ed="C" n="0096b04"/>闲种姓<anchor xml:id="nkr_note_add_0096b0401" n="0096b0401"/><anchor xml:id="beg0096b0401" n="0096b0401"/>已<anchor xml:id="end0096b0401"/>。随顺为说缘觉之乘。是名 <lb ed="C" n="0096b05"/>缘觉乘无间种姓相。大慧。彼<persName>如来</persName>乘 <lb ed="C" n="0096b06"/>无间种姓有四种。谓自性法无间种 <lb ed="C" n="0096b07"/>性。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0096b0702" cb:place="inline"><note place="inline">自性法谓一切性彼自有性離性非性见</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0096b0718" cb:place="inline">離自性法无 <lb ed="C" n="0096b08"/>间种姓。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0096b0804" cb:place="inline"><note place="inline">自性法所以遣妄至此又当離之</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0096b0817" cb:place="inline">得自觉圣 <lb ed="C" n="0096b09"/>无间种姓。外刹殊勝无间种姓。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0096b0913" cb:place="inline"><note place="inline">自觉即无 <lb ed="C" n="0096b10"/>相三昧外刹则尘尘三昧</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0096b1011" cb:place="inline">若闻此四事一一说时。 <lb ed="C" n="0096b11"/>及说自心现身财建立不思议境界 <lb ed="C" n="0096b12"/>时。心不惊怖者。是名<persName>如来</persName>乘无间种 <lb ed="C" n="0096b13"/>性相。大慧。不定种姓者。谓说彼三种 <lb ed="C" n="0096b14"/>时。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0096b1402" cb:place="inline"><note place="inline">未到<persName>如来</persName>乘无间故言三种而<anchor xml:id="nkr_note_add_0096b1401" n="0096b1401"/><anchor xml:id="beg0096b1401" n="0096b1401"/>已<anchor xml:id="end0096b1401"/></note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0096b1415" cb:place="inline">随说而入。随彼 <lb ed="C" n="0096b15"/>而成。此是初治地者。谓种姓建立。为 <lb ed="C" n="0096b16"/>超入无所有地故作是建立。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0096b1612" cb:place="inline"><note place="inline">谓虽随种姓建 <lb ed="C" n="0096b17"/>立要之不著声闻缘觉之乘故能超入无所有地无所有地初地菩萨也 <lb ed="C" n="0096b18"/>故云此是初治地者</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0096b1809" cb:place="inline">彼自觉藏者。自烦恼习净。 <lb ed="C" n="0096b19"/>见法无我。得三昧乐住声闻。当得如 <lb ed="C" n="0096b20"/>来最勝之身。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0096b2006" cb:place="inline"><note place="inline">自觉藏谓不定种姓中能自觉者也虽得三昧 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0096c" n="0096c"/> <lb ed="C" n="0096c01"/>乐而住声闻至此当证<persName>佛</persName>地故曰当得</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0096c0116" cb:place="inline">尔时<persName>世尊</persName>欲重 <lb ed="C" n="0096c02"/>宣此義而说偈言。</p> <lb ed="C" n="0096c03"/><lg type="regular" xml:id="lgC097p0096c0301"><l>须陀槃那果</l><l>往来及不还</l> <lb ed="C" n="0096c04"/><l>逮得阿罗汉</l><l>是等心惑乱</l> <lb ed="C" n="0096c05"/><l>三乘与一乘</l><l>非乘我所说</l> <lb ed="C" n="0096c06"/><l>愚夫少智慧</l><l>诸圣远離寂</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0096c0611" cb:place="inline"><note place="inline">圣亦 <lb ed="C" n="0096c07"/>不滞于寂故曰远離</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0096c08"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgC097p0096c0801"><l>第一義法门</l><l>远離于二教</l> <lb ed="C" n="0096c09"/><l>住于无所有</l><l>何建立三乘</l> <lb ed="C" n="0096c10"/><l>诸禅无量等</l><l>无色三摩提</l> <lb ed="C" n="0096c11"/><l>受想悉寂灭</l><l>亦无有心量</l></lg></cb:div> <lb ed="C" n="0096c12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0096c1201"><note place="inline">颂曰五般无间有差殊见性还归各别涂缘觉妄随神化勝声闻空断阴 <lb ed="C" n="0096c13"/>雲粗满怀了了他无性外刹尘尘用不殊方显<persName>如来</persName>真种姓更无心量可名模</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="C" n="0096c14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">一阐提差别分第十二</cb:mulu><head>一阐提差别分第十二</head> <lb ed="C" n="0096c15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0096c1501">大慧。彼一阐提。非一阐提。<persName>世间解</persName>脱 <lb ed="C" n="0096c16"/>谁转。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0096c1603" cb:place="inline"><note place="inline">谓世间皆有解脱之性若非一阐提则<persName>世间解</persName>脱谁复偝转以 <lb ed="C" n="0096c17"/>一阐提者于善法中不生信心故</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0096c1714" cb:place="inline">大慧。一阐提有二 <lb ed="C" n="0096c18"/>种。一者捨一切善根。及于无始众生 <lb ed="C" n="0096c19"/>发愿。云何捨一切善根。谓谤菩萨藏 <lb ed="C" n="0096c20"/>及作恶言。此非随顺修多罗毘尼解 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0097a" n="0097a"/> <lb ed="C" n="0097a01"/>脱之说。捨一切善根故不般涅槃。二 <lb ed="C" n="0097a02"/>者菩萨本自愿方便故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097a0210" cb:place="inline"><note place="inline">谓本意自愿涅槃乐</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0097a0218" cb:place="inline">非 <lb ed="C" n="0097a03"/>不般涅槃一切众生而般涅槃。彼般 <lb ed="C" n="0097a04"/>涅槃。是名不般涅槃法相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097a0411" cb:place="inline"><note place="inline">涅槃法相乃真解脱 <lb ed="C" n="0097a05"/>解脱者空无相无愿今也本自愿方便非不欲涅槃一切众生<anchor xml:id="nkr_note_add_0097a0501" n="0097a0501"/><anchor xml:id="beg0097a0501" n="0097a0501"/>已<anchor xml:id="end0097a0501"/>而後般 <lb ed="C" n="0097a06"/>涅槃毕竟自著于寂灭之相非无相无愿也故曰不涅槃法相若夫<persName>如来</persName> <lb ed="C" n="0097a07"/>灭度一切众生<anchor xml:id="nkr_note_add_0097a0701" n="0097a0701"/><anchor xml:id="beg0097a0701" n="0097a0701"/>已<anchor xml:id="end0097a0701"/>而无有一众生实灭度者以无相无愿故</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0097a0724" cb:place="inline">此亦 <lb ed="C" n="0097a08"/>到一阐提趣。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097a0806" cb:place="inline"><note place="inline">此非为捨善根者说故曰亦到一阐提趣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0097a0822" cb:place="inline">大 <lb ed="C" n="0097a09"/>慧白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>。此中云何毕竟不般 <lb ed="C" n="0097a10"/>涅槃。<persName>佛</persName>告大慧。菩萨一阐提者。知一 <lb ed="C" n="0097a11"/>切法本来般涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0097a1101" n="0097a1101"/><anchor xml:id="beg0097a1101" n="0097a1101"/>已<anchor xml:id="end0097a1101"/>。毕竟不般涅槃 <lb ed="C" n="0097a12"/>而非捨一切善根一阐提也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097a1212" cb:place="inline"><note place="inline">谓知一切本来 <lb ed="C" n="0097a13"/>涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0097a1301" n="0097a1301"/><anchor xml:id="beg0097a1301" n="0097a1301"/>已<anchor xml:id="end0097a1301"/>而自著于寂灭之相是堕断见故曰毕竟不般涅槃</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0097a1324" cb:place="inline">大慧。 <lb ed="C" n="0097a14"/>捨一切善根一阐提者。复以<persName>如来</persName>神 <lb ed="C" n="0097a15"/>力故。或时善根生。所以者何。谓<persName>如来</persName> <lb ed="C" n="0097a16"/>不捨一切众生故。以是故菩萨一阐 <lb ed="C" n="0097a17"/>提不般涅槃。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097a1706" cb:place="inline"><note place="inline">颂曰唯有慈悲一阐提度他迷者自还迷若论 <lb ed="C" n="0097a18"/>捨善犹能转菩萨都无趣寂期</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="C" n="0097a19"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">三自性差别分第十三</cb:mulu><head>三自性差别分第十三</head> <lb ed="C" n="0097a20"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0097a2001">复次大慧。菩萨摩诃萨当善三自性。</p></cb:div> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0097b" n="0097b"/> <lb ed="C" n="0097b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097b0101"><note place="inline">本来空寂所有性相如幻如梦彼皆自尔<persName>如来</persName>无摄取之情亦无灭之之 <lb ed="C" n="0097b02"/>想经言性自性皆如此</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0097b0210" cb:place="inline">云何三自性。谓妄想自 <lb ed="C" n="0097b03"/>性。缘起自性。成自性。大慧。妄想自性 <lb ed="C" n="0097b04"/>从相生。大慧白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>。云何妄想 <lb ed="C" n="0097b05"/>自性从相生。</p> <lb ed="C" n="0097b06"/><p xml:id="pC097p0097b0601"><persName>佛</persName>告大慧。缘起自性事相相。行显现 <lb ed="C" n="0097b07"/>事相相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097b0704" cb:place="inline"><note place="inline">缘起谓心从缘起显现谓所作<anchor xml:id="nkr_note_add_0097b0701" n="0097b0701"/><anchor xml:id="beg0097b0701" n="0097b0701"/>已<anchor xml:id="end0097b0701"/>著于彼事相之相而计 <lb ed="C" n="0097b08"/>著之故曰事相相</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0097b0808" cb:place="inline">计著有二种妄想自性。如 <lb ed="C" n="0097b09"/>来<persName>应供</persName><persName>等正觉</persName>之所建立。谓名相计 <lb ed="C" n="0097b10"/>著相。及事相计著相。名相计著相者。 <lb ed="C" n="0097b11"/>谓内外法计著。事相计著相者。谓即 <lb ed="C" n="0097b12"/>彼如是内外自共相计著。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097b1211" cb:place="inline"><note place="inline">名虚而事实故有二 <lb ed="C" n="0097b13"/>种相之异</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0097b1305" cb:place="inline">是名二种妄想自性相。若依若 <lb ed="C" n="0097b14"/>缘生。是名缘起。云何成自性。谓離名 <lb ed="C" n="0097b15"/>相事相妄想。圣智所得。及自觉圣智 <lb ed="C" n="0097b16"/>趣所行境界。是名成自性<persName>如来</persName>藏心。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0097b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097b1701"><note place="inline">唯自觉圣乃可言成自性唯成自性乃可言<persName>如来</persName>藏心</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0097b1722" cb:place="inline">尔时世 <lb ed="C" n="0097b18"/>尊欲褈宣此義而说偈言。</p> <lb ed="C" n="0097b19"/><lg type="regular" xml:id="lgC097p0097b1901"><l>名相觉相</l><l>自性二相</l> <lb ed="C" n="0097b20"/><l>正智如如</l><l>是则成相</l></lg> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0097c" n="0097c"/> <lb ed="C" n="0097c01"/><p xml:id="pC097p0097c0101">大慧。是名观察五法自性相经。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097c0113" cb:place="inline"><note place="inline">此楞伽之 <lb ed="C" n="0097c02"/>异名</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0097c0203" cb:place="inline">自觉圣智趣所行境界。汝等菩萨 <lb ed="C" n="0097c03"/>应当修学。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097c0305" cb:place="inline"><note place="inline">颂曰二般妄想性无穷缘起依他妄亦同唯有離名 <lb ed="C" n="0097c04"/>成自性吹毛宝剑但挥空</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="C" n="0097c05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">观二无我分第十四</cb:mulu><head>观二无我分第十四</head> <lb ed="C" n="0097c06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0097c0601">复次大慧。菩萨摩诃萨善观二种无 <lb ed="C" n="0097c07"/>我相。云何二种无我相。谓人无我。及 <lb ed="C" n="0097c08"/>法无我。云何人无我。谓離我我所。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097c0814" cb:place="inline"><note place="inline">人无 <lb ed="C" n="0097c09"/>我者则能離我我所其所離者谓如下文所述</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0097c0919" cb:place="inline">阴界入聚。无 <lb ed="C" n="0097c10"/>知业爱生。眼色等摄受计著生识。谓 <lb ed="C" n="0097c11"/>一切诸根自心现器身藏。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097c1111" cb:place="inline"><note place="inline">由阴界入聚即生无 <lb ed="C" n="0097c12"/>知业爱由摄受眼色等而计著之即生一切业识以此知一切诸根皆由 <lb ed="C" n="0097c13"/>自心现出形器身财也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0097c1310" cb:place="inline">自妄想相施设显示。如 <lb ed="C" n="0097c14"/>河流如种子。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097c1406" cb:place="inline"><note place="inline">生出不<anchor xml:id="nkr_note_add_0097c1401" n="0097c1401"/><anchor xml:id="beg0097c1401" n="0097c1401"/>已<anchor xml:id="end0097c1401"/></note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0097c1410" cb:place="inline">如灯。如风。如雲。刹 <lb ed="C" n="0097c15"/>那辗转壞。躁动如猿猴。乐不净处如 <lb ed="C" n="0097c16"/>飞蝇。无厌足如风火。无始虚伪习气 <lb ed="C" n="0097c17"/>因如汲水轮。生死趣有轮。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097c1711" cb:place="inline"><note place="inline">以有虚伪习气之因 <lb ed="C" n="0097c18"/>乃有生死轮转之趣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0097c1809" cb:place="inline">种种身色如幻術神咒。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097c1818" cb:place="inline"><note place="inline">幻则 <lb ed="C" n="0097c19"/>现出不实咒则无而忽有</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0097c1911" cb:place="inline">機发像起。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097c1915" cb:place="inline"><note place="inline">如機括之发不可御如镜 <lb ed="C" n="0097c20"/>之像因彼而现</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0097c2007" cb:place="inline">善彼相知。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0097c2011" cb:place="inline"><note place="inline">善彼相知谓善知彼相皆当远離以 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0098a" n="0098a"/> <lb ed="C" n="0098a01"/>前一離字该之若能善知即能远離非假于灭之之断见故但曰善彼相 <lb ed="C" n="0098a02"/>知而<anchor xml:id="nkr_note_add_0098a0201" n="0098a0201"/><anchor xml:id="beg0098a0201" n="0098a0201"/>已<anchor xml:id="end0098a0201"/></note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0098a0204" cb:place="inline">是名人无我智。云何法无我智。 <lb ed="C" n="0098a03"/>谓觉阴界入妄想相自性。如阴界入 <lb ed="C" n="0098a04"/>離我我所。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0098a0405" cb:place="inline"><note place="inline">阴界妄想自性人也能觉而離之使離我我所则人 <lb ed="C" n="0098a05"/>无我矣觉而離之者法也于其觉性又当離之亦如阴界入之離我我所 <lb ed="C" n="0098a06"/>然後法无我矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0098a0607" cb:place="inline">阴界入积聚。因业爱绳缚。展 <lb ed="C" n="0098a07"/>转相缘。生无动摇。诸法亦尔。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0098a0712" cb:place="inline"><note place="inline">阴界积聚本皆 <lb ed="C" n="0098a08"/>无性因于业爱其缚如绳辗转相缘生于无动摇之境此人无我者之善 <lb ed="C" n="0098a09"/>观也一切法性本亦寂然因于爱取揽摄而生所生之境本亦不动法无 <lb ed="C" n="0098a10"/>我者所观亦然故曰诸法亦尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0098a1013" cb:place="inline">離自共相不实妄想 <lb ed="C" n="0098a11"/>相妄想力。是凡夫生。非圣贤也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0098a1113" cb:place="inline"><note place="inline">一切虚伪 <lb ed="C" n="0098a12"/>故曰不实妄想相如河流种子是也为彼驱使故曰妄想力如機发绳缚 <lb ed="C" n="0098a13"/>是也但能離此则知人无我而<anchor xml:id="nkr_note_add_0098a1301" n="0098a1301"/><anchor xml:id="beg0098a1301" n="0098a1301"/>已<anchor xml:id="end0098a1301"/>此凡夫所能離尔故曰非圣贤也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0098a1327" cb:place="inline">心 <lb ed="C" n="0098a14"/>意识五法自性離故。菩萨摩诃萨当 <lb ed="C" n="0098a15"/>善分别一切法无我。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0098a1509" cb:place="inline"><note place="inline">心意识五法自性離即至法无 <lb ed="C" n="0098a16"/>我矣故继之以菩萨当分别一切法无我也言菩萨当分别法无我凡以 <lb ed="C" n="0098a17"/>别其善人无我者二乘与凡夫尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0098a1714" cb:place="inline">善法无我菩萨。不 <lb ed="C" n="0098a18"/>久当得初地菩萨无所有观地相。观 <lb ed="C" n="0098a19"/>察开觉欢喜。次第渐进。超九地相。明 <lb ed="C" n="0098a20"/>得法雲地。于彼建立无量宝莊严。大 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0098b" n="0098b"/> <lb ed="C" n="0098b01"/>宝莲花王像。大宝宫殿。幻自性境界 <lb ed="C" n="0098b02"/>修习生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0098b0204" cb:place="inline"><note place="inline">一切法如幻彼幻唯自性觉彼如幻自性则一切法如幻 <lb ed="C" n="0098b03"/>矣至法雲地方知法如幻乃不住虚寂而建立一切慈悲法行即大宝莲 <lb ed="C" n="0098b04"/>华王像等是也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0098b0407" cb:place="inline">于彼而坐。同一像类。诸最勝 <lb ed="C" n="0098b05"/>子眷属围绕。从一切<persName>佛</persName>刹来<persName>佛</persName>手灌 <lb ed="C" n="0098b06"/>顶。如转轮圣王太子灌顶。超<persName>佛</persName>子地。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0098b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0098b0701"><note place="inline">第十地曰<persName>佛</persName>子</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0098b0707" cb:place="inline">到自觉圣法趣。当得<persName>如来</persName>自 <lb ed="C" n="0098b08"/>在法身。见法无我故。是名法无我相。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0098b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0098b0901"><note place="inline">声闻地前皆未能了法无我故未能证<persName>如来</persName>自在法身于此始言当得如 <lb ed="C" n="0098b10"/>来法身</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0098b1004" cb:place="inline">汝等诸菩萨应当修学。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0098b1013" cb:place="inline"><note place="inline">颂曰<persName>如来</persName>实相 <lb ed="C" n="0098b11"/>等无差学者纷然乱似麻将谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0098b1101" n="0098b1101"/><anchor xml:id="beg0098b1101" n="0098b1101"/>已<anchor xml:id="end0098b1101"/>除人阴界谁知又被法雲遮慧灯自是 <lb ed="C" n="0098b12"/>无狂焰定水从何觅觉花万法了知如幻化莊严端坐法王家</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="C" n="0098b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">離建立诽谤分第十五</cb:mulu><head>離建立诽谤分第十五</head> <lb ed="C" n="0098b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0098b1401">尔时大慧菩萨复白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>。建立 <lb ed="C" n="0098b15"/>诽谤相唯愿说之。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0098b1508" cb:place="inline"><note place="inline">本来空寂妄有所立曰建立或观建 <lb ed="C" n="0098b16"/>立自无所得而生诽谤故曰诽谤皆不明心量故</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0098b1620" cb:place="inline">令我及诸 <lb ed="C" n="0098b17"/>菩萨離建立诽谤二边恶见。疾得阿 <lb ed="C" n="0098b18"/>耨多罗三藐三菩提。觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0098b1801" n="0098b1801"/><anchor xml:id="beg0098b1801" n="0098b1801"/>已<anchor xml:id="end0098b1801"/>。離常建立 <lb ed="C" n="0098b19"/>断诽谤见。不谤正法。尔时<persName>世尊</persName>受大 <lb ed="C" n="0098b20"/>慧菩萨请<anchor xml:id="nkr_note_add_0098b2001" n="0098b2001"/><anchor xml:id="beg0098b2001" n="0098b2001"/>已<anchor xml:id="end0098b2001"/>而说偈言。</p> <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0098c" n="0098c"/> <lb ed="C" n="0098c01"/><lg type="regular" xml:id="lgC097p0098c0101"><l>建立及诽谤</l><l>无有彼心量</l> <lb ed="C" n="0098c02"/><l>身受用建立</l><l>及心不能知</l> <lb ed="C" n="0098c03"/><l>愚痴无智慧</l><l>建立及诽谤</l></lg> <lb ed="C" n="0098c04"/><p xml:id="pC097p0098c0401">尔时<persName>世尊</persName>于此偈義。复重显示。告大 <lb ed="C" n="0098c05"/>慧言。有四种非有有建立。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0098c0511" cb:place="inline"><note place="inline">本来非有以妄想而 <lb ed="C" n="0098c06"/>有建立故曰非有有建立</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0098c0611" cb:place="inline">云何为四。谓非有相建 <lb ed="C" n="0098c07"/>立。非有见建立。非有因建立。非有性 <lb ed="C" n="0098c08"/>建立。是名四种建立。又诽谤者。谓于 <lb ed="C" n="0098c09"/>彼所立无所得。观察非分而起诽谤。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0098c10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0098c1001"><note place="inline">于前所建立不善观察即生断见而起诽谤</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0098c1018" cb:place="inline">是名建立诽 <lb ed="C" n="0098c11"/>谤相。复次大慧。云何非有相建立相。 <lb ed="C" n="0098c12"/>谓阴界入非有自共相而起计著。此 <lb ed="C" n="0098c13"/>如是。此不异。是名非有相建立相。此 <lb ed="C" n="0098c14"/>非有相建立妄想。无始虚伪过。种种 <lb ed="C" n="0098c15"/>习气计著生。非有见建立相者。若彼 <lb ed="C" n="0098c16"/>如是阴界入我。人众生寿命长养士 <lb ed="C" n="0098c17"/>夫见建立。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0098c1705" cb:place="inline"><note place="inline">四相之见亦如阴界入之妄想虚伪是无见中而妄 <lb ed="C" n="0098c18"/>立有见</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0098c1804" cb:place="inline">是名非有见建立相。非有因建 <lb ed="C" n="0098c19"/>立相者。谓初识无因。生後不实如幻。 <lb ed="C" n="0098c20"/>本不生。眼色明界念前生。生<anchor xml:id="nkr_note_add_0098c2001" n="0098c2001"/><anchor xml:id="beg0098c2001" n="0098c2001"/>已<anchor xml:id="end0098c2001"/>实已 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0099a" n="0099a"/> <lb ed="C" n="0099a01"/>还壞。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0099a0103" cb:place="inline"><note place="inline">诸识本无所因以眼界色界无明界在念前而生则是于无因 <lb ed="C" n="0099a02"/>中有建立也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0099a0206" cb:place="inline">是名非有因建立相。非有性 <lb ed="C" n="0099a03"/>建立相者。谓虚空灭般涅槃。非作计 <lb ed="C" n="0099a04"/>著建立。此離性非性。一切法如兔马 <lb ed="C" n="0099a05"/>等角。如垂发现。離有非有。是名非有 <lb ed="C" n="0099a06"/>性建立相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0099a0605" cb:place="inline"><note place="inline">虚空涅槃假名以显道其本離性及非性兔角垂发 <lb ed="C" n="0099a07"/>执妄以迷真本亦離有及非有是皆情计妄立性相故</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0099a0722" cb:place="inline">建立及 <lb ed="C" n="0099a08"/>诽谤愚夫妄想。不善观察自心现量。 <lb ed="C" n="0099a09"/>非圣贤也。是故離建立诽谤恶见应 <lb ed="C" n="0099a10"/>当修学。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0099a1004" cb:place="inline"><note place="inline">颂曰<persName>佛</persName>地难登理谓何只因沉溺断常河建言谓有应为 <lb ed="C" n="0099a11"/>病谤法称无即是魔湛寂性中離取捨圆明境界绝偏颇须知自觉唯心 <lb ed="C" n="0099a12"/>境镜本无尘不用磨</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="C" n="0099a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">随类普现分第十六</cb:mulu><head>随类普现分第十六</head> <lb ed="C" n="0099a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0099a1401">复次大慧菩萨摩诃萨善知心意意 <lb ed="C" n="0099a15"/>识五法自性二无我相趣。究竟为安 <lb ed="C" n="0099a16"/>众生故作种种类像。如妄想自性处 <lb ed="C" n="0099a17"/>依于缘起。譬如众色如意宝珠。普现 <lb ed="C" n="0099a18"/>一切诸<persName>佛</persName>刹土。一切<persName>如来</persName>大众集会。悉 <lb ed="C" n="0099a19"/>于其中听受经法。所谓一切法如幻如 <lb ed="C" n="0099a20"/>梦光影水月。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0099a2006" cb:place="inline"><note place="inline">为安众生建立万法犹如色现摩尼以至普现 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0099b" n="0099b"/> <lb ed="C" n="0099b01"/><persName>佛</persName>刹听受经法亦如幻梦水月未尝一法有计著性者故龙宫满字之浩 <lb ed="C" n="0099b02"/>烦而<persName>如来</persName>云未曾说一字也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0099b0212" cb:place="inline">于一法離生灭断常。 <lb ed="C" n="0099b03"/>及離声闻缘觉之法。得百千三昧。乃 <lb ed="C" n="0099b04"/>至百千亿那由他三昧。得三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0099b0401" n="0099b0401"/><anchor xml:id="beg0099b0401" n="0099b0401"/>已<anchor xml:id="end0099b0401"/>。遊 <lb ed="C" n="0099b05"/>诸<persName>佛</persName>刹供养诸<persName>佛</persName>。生诸天宫宣扬三 <lb ed="C" n="0099b06"/>宝。示现<persName>佛</persName>身声闻菩萨大众围绕。以 <lb ed="C" n="0099b07"/>自心现量度脱众生。分别演说外性 <lb ed="C" n="0099b08"/>无性。悉令远離有无等见。尔时<persName>世尊</persName> <lb ed="C" n="0099b09"/>欲褈宣此義而说偈言。</p> <lb ed="C" n="0099b10"/><lg type="regular" xml:id="lgC097p0099b1001"><l>心量世间</l><l><persName>佛</persName>子观察</l> <lb ed="C" n="0099b11"/><l>种类之身</l><l>離所作行</l> <lb ed="C" n="0099b12"/><l>得力神通</l><l>自在成就</l></lg></cb:div> <lb ed="C" n="0099b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0099b1301"><note place="inline">颂曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0099b1301" n="0099b1301"/><anchor xml:id="beg0099b1301" n="0099b1301"/>已<anchor xml:id="end0099b1301"/>圆大智为怀悲却效众生性相迷显示法王诸像类宛如随众色 <lb ed="C" n="0099b14"/>摩尼龙宫万卷声喧谷行海千门月在池到此遍遊诸<persName>佛</persName>刹宣扬三宝作 <lb ed="C" n="0099b15"/>天师</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="C" n="0099b16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">空離自性分第十七</cb:mulu><head>空離自性分第十七</head> <lb ed="C" n="0099b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0099b1701">尔时大慧菩萨复请<persName>佛</persName>言。唯愿<persName>世尊</persName> <lb ed="C" n="0099b18"/>为我等说一切法空。无生无二離自 <lb ed="C" n="0099b19"/>性相。我等及馀诸菩萨众。觉悟是空 <lb ed="C" n="0099b20"/>无生无二離自性相<anchor xml:id="nkr_note_add_0099b2001" n="0099b2001"/><anchor xml:id="beg0099b2001" n="0099b2001"/>已<anchor xml:id="end0099b2001"/>。離有无妄想。 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0099c" n="0099c"/> <lb ed="C" n="0099c01"/>疾得阿耨多罗三藐三菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0099c0112" cb:place="inline"><note place="inline">说空者多堕断 <lb ed="C" n="0099c02"/>见堕断见则有生有二而有自性相大慧于此愿闻说空而继之以无生 <lb ed="C" n="0099c03"/>无二離自性相故<persName>如来</persName>亦言为妄想自性计著者说空</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0099c04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0099c0401">尔时<persName>世尊</persName>告大慧菩萨言。谛听谛听。 <lb ed="C" n="0099c05"/>善思念之今当为汝廣分别说。大慧 <lb ed="C" n="0099c06"/>白<persName>佛</persName>言。善哉<persName>世尊</persName>。唯然受教。</p> <lb ed="C" n="0099c07"/><p xml:id="pC097p0099c0701"><persName>佛</persName>告大慧。空空者即是妄想自性处。 <lb ed="C" n="0099c08"/>妄想自性计著者说空。无生无二離 <lb ed="C" n="0099c09"/>自性相。大慧。彼略说七种空。谓相空。 <lb ed="C" n="0099c10"/>性自性空。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0099c1005" cb:place="inline"><note place="inline">前言性自性至此性自性亦空矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0099c1018" cb:place="inline">行空。无 <lb ed="C" n="0099c11"/>行空一切法離言说空。第一義圣智 <lb ed="C" n="0099c12"/>大空。彼彼空。云何相空。谓一切性自 <lb ed="C" n="0099c13"/>共相空。观辗转积聚故分别无性。自 <lb ed="C" n="0099c14"/>共相不生。自他俱性无性故相不住。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0099c15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0099c1501"><note place="inline">自他俱见亦皆无性则不住于相矣恐人于无性又生断见不住相云者 <lb ed="C" n="0099c16"/>非无相也但不住尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0099c1609" cb:place="inline">是故说一切性相空。是名 <lb ed="C" n="0099c17"/>相空。云何性自性空。谓自<anchor xml:id="nkr_note_add_0099c1701" n="0099c1701"/><anchor xml:id="beg0099c1701" n="0099c1701"/>己<anchor xml:id="end0099c1701"/>性自性 <lb ed="C" n="0099c18"/>不生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0099c1803" cb:place="inline"><note place="inline">性自性云者为欲识破外尘还一切性于其自而自己无有性 <lb ed="C" n="0099c19"/>自性想则一切性自性空矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0099c1912" cb:place="inline">是名一切法性自性 <lb ed="C" n="0099c20"/>空。是故说性自性空。云何行空。谓阴 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0100a" n="0100a"/> <lb ed="C" n="0100a01"/>離我我所。因所成所作业方便生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0100a0114" cb:place="inline"><note place="inline">阴之 <lb ed="C" n="0100a02"/>所蕴本離我我所皆因所作方便而生以此知行空</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0100a0221" cb:place="inline">是名行空。 <lb ed="C" n="0100a03"/>即此如是行空。辗转缘起自性无性。 <lb ed="C" n="0100a04"/>是名无行空。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0100a0406" cb:place="inline"><note place="inline">彼行空者亦无自性故曰无行空</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0100a0419" cb:place="inline">云何 <lb ed="C" n="0100a05"/>一切法離言说空。谓妄想自性无言 <lb ed="C" n="0100a06"/>说故。一切法離言说。是名一切法離 <lb ed="C" n="0100a07"/>言说空。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0100a0704" cb:place="inline"><note place="inline">妄想自性本无言说既无言说复何所離故曰離言说空</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0100a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0100a0801">云何一切法第一義圣智大空。谓得 <lb ed="C" n="0100a09"/>自觉圣智一切见过习气空。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0100a0912" cb:place="inline"><note place="inline">能见一切过患 <lb ed="C" n="0100a10"/>曰见过自觉圣智虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0100a1001" n="0100a1001"/><anchor xml:id="beg0100a1001" n="0100a1001"/>已<anchor xml:id="end0100a1001"/>離过患而见过之心未忘虽止见行而习气未除 <lb ed="C" n="0100a11"/>至此则一切皆空矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0100a1109" cb:place="inline">是名一切法第一義圣智 <lb ed="C" n="0100a12"/>大空。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0100a1203" cb:place="inline"><note place="inline">此空为大故曰大空祖师曰廓然无圣是之谓欤</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0100a1222" cb:place="inline">云何 <lb ed="C" n="0100a13"/>彼彼空。谓于彼无彼空。是名彼彼空。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0100a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0100a1401"><note place="inline">谓彼中无彼物故言空不知其虽无彼而又有此也盖法自有相何用分 <lb ed="C" n="0100a15"/>别其分别性亦空故曰彼彼空</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0100a1513" cb:place="inline">譬如鹿子母舍。无象 <lb ed="C" n="0100a16"/>马牛羊等。非无比丘众而说彼空。非 <lb ed="C" n="0100a17"/>舍舍性空。亦非比丘比丘。性空。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0100a1713" cb:place="inline"><note place="inline">舍本不空 <lb ed="C" n="0100a18"/>故曰非舍空说舍则有舍故非舍性空</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0100a1816" cb:place="inline">非馀处无象马。 <lb ed="C" n="0100a19"/>是名一切法自相。彼于彼无彼。是名 <lb ed="C" n="0100a20"/>彼彼空。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0100a2004" cb:place="inline"><note place="inline">有鹿子母舍则舍性非空有比丘众则比丘性非空虽无 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0100b" n="0100b"/> <lb ed="C" n="0100b01"/>象马馀处有之亦非空然皆一切法之自性相又何必言彼无彼当知无 <lb ed="C" n="0100b02"/>彼性亦空矣故曰彼彼空世间法相本来常住谓之无彼未免堕断故曰 <lb ed="C" n="0100b03"/>是空最粗</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0100b0305" cb:place="inline">是名七种空。彼彼空者是空最 <lb ed="C" n="0100b04"/>粗。汝当远離。大慧。不自生。非不生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0100b0414" cb:place="inline"><note place="inline">即真 <lb ed="C" n="0100b05"/>而动了无生灭之性故曰不自生非执无生之性若木石然故曰非不生</note>。</p></cb:div> <lb ed="C" n="0100b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0100b0601">除住三昧。是名无生離自性。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0100b0612" cb:place="inline"><note place="inline">唯住三昧正受 <lb ed="C" n="0100b07"/>更不立无生之想</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0100b0708" cb:place="inline">即是无生離自性。刹那相 <lb ed="C" n="0100b08"/>续流注及异性。现一切性離自性。是 <lb ed="C" n="0100b09"/>故一切性離自性。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0100b0908" cb:place="inline"><note place="inline">刹那之顷流及他性以是而现一切 <lb ed="C" n="0100b10"/>性皆離自性一切性者境也言境则知所谓无生者法也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0100b1023" cb:place="inline">云何无 <lb ed="C" n="0100b11"/>二。谓一切法如阴热。如长短。如黑白。 <lb ed="C" n="0100b12"/>大慧。一切法无二。非于涅槃彼生死。 <lb ed="C" n="0100b13"/>非于生死彼涅槃。异相因有性故。是 <lb ed="C" n="0100b14"/>名无二。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0100b1404" cb:place="inline"><note place="inline">万法体空本无性相涅槃生死岂有二耶苟于涅槃生死 <lb ed="C" n="0100b15"/>有彼此二性则有二相故曰异相因有性故</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0100b1518" cb:place="inline">如涅槃生死。 <lb ed="C" n="0100b16"/>一切法亦如是。是故空无生无二離 <lb ed="C" n="0100b17"/>自性相。应当修学。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0100b1708" cb:place="inline"><note place="inline">为有妄想计著故言空以治之然谓 <lb ed="C" n="0100b18"/>之空则无生矣无生有性则反堕断见谓之空则无二矣无二有性则反 <lb ed="C" n="0100b19"/>堕常见故<persName>如来</persName>说空而继之以无生无二又曰離自性相者盖于空之无 <lb ed="C" n="0100b20"/>生无二又当離自性相故也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0100b2012" cb:place="inline">尔时<persName>世尊</persName>欲褈宣此 <pb ed="C" xml:id="C097.1821.0100c" n="0100c"/> <lb ed="C" n="0100c01"/>義而说偈言。</p> <lb ed="C" n="0100c02"/><lg type="regular" xml:id="lgC097p0100c0201"><l>我常说空法</l><l>远離于断常</l> <lb ed="C" n="0100c03"/><l>生死如幻梦</l><l>而彼业不壞</l> <lb ed="C" n="0100c04"/><l>虚空及涅槃</l><l>灭二亦如是</l> <lb ed="C" n="0100c05"/><l>愚夫作妄想</l><l>诸圣離有无</l></lg></cb:div> <lb ed="C" n="0100c06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0100c0601"><note place="inline">颂曰众生妄想未消除诸<persName>佛</persName>谈空为<anchor xml:id="nkr_note_add_0100c0601" n="0100c0601"/><anchor xml:id="beg0100c0601" n="0100c0601"/>敛<anchor xml:id="end0100c0601"/>粗须到不生仍不二更无自性即 <lb ed="C" n="0100c07"/>无虞有心未解祛常断離性方能度有无若是大空何所证冰霜一点在 <lb ed="C" n="0100c08"/>红炉</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="C" n="0100c09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">離言即義分第十八</cb:mulu><head>離言即義分第十八</head> <lb ed="C" n="0100c10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pC097p0100c1001">尔时<persName>世尊</persName>复告大慧菩萨言。空无生 <lb ed="C" n="0100c11"/>无二離自性相。普入诸<persName>佛</persName>一切修多 <lb ed="C" n="0100c12"/>罗。凡所有经悉说此義。诸修多罗悉 <lb ed="C" n="0100c13"/>随众生希望心故为分别说显示其 <lb ed="C" n="0100c14"/>義。而非真实在于言说。如鹿渴想诳 <lb ed="C" n="0100c15"/>惑群鹿。鹿于彼相计著水性。而彼无 <lb ed="C" n="0100c16"/>水。如是一切修多罗所说诸法。为令 <lb ed="C" n="0100c17"/>愚夫发欢喜故。非实圣智在于言说。 <lb ed="C" n="0100c18"/>是故当依于義。莫著言说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pC097p0100c1811" cb:place="inline"><note place="inline">颂曰觉皇不捨大慈 <lb ed="C" n="0100c19"/>悲言说纷纭为止啼若到岸头何用筏休如渴鹿妄生疑</note>。</p></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="C" n="0100c20"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>楞伽经纂卷第一<note place="inline">下</note> 阿</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0081a0301" to="#end0081a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0081b0701" to="#end0081b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">轴</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB28916">䡒</g></rdg></app> <app from="#beg0081b0702" to="#end0081b0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0081c0401" to="#end0081c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB00145">㝹</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB00144">㝹</g></rdg></app> <app from="#beg0081c0402" to="#end0081c0402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB00145">㝹</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB00144">㝹</g></rdg></app> <app from="#beg0082c2001" to="#end0082c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0083b0701" to="#end0083b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0085a1901" to="#end0085a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB00145">㝹</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB00144">㝹</g></rdg></app> <app from="#beg0085b0801" to="#end0085b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB00145">㝹</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB00144">㝹</g></rdg></app> <app from="#beg0085b0802" to="#end0085b0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB00145">㝹</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB00144">㝹</g></rdg></app> <app from="#beg0085b0901" to="#end0085b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB00145">㝹</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB00144">㝹</g></rdg></app> <app from="#beg0085c0101" to="#end0085c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0086b0401" to="#end0086b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB00145">㝹</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB00144">㝹</g></rdg></app> <app from="#beg0086b0402" to="#end0086b0402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB00145">㝹</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB00144">㝹</g></rdg></app> <app from="#beg0087c1801" to="#end0087c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088a1601" to="#end0088a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088a2001" to="#end0088a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088b1101" to="#end0088b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088b1301" to="#end0088b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088b2001" to="#end0088b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088c0801" to="#end0088c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088c1001" to="#end0088c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088c1501" to="#end0088c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0090c1701" to="#end0090c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0091b1001" to="#end0091b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0091b1002" to="#end0091b1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0091b1401" to="#end0091b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0092b0601" to="#end0092b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0093a1901" to="#end0093a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0093c0601" to="#end0093c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0093c0602" to="#end0093c0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0094b0201" to="#end0094b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0094b1801" to="#end0094b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0094c0401" to="#end0094c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0094c0501" to="#end0094c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0095a1001" to="#end0095a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0095a1301" to="#end0095a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096a0901" to="#end0096a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096a1001" to="#end0096a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096a1501" to="#end0096a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096b0401" to="#end0096b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096b1401" to="#end0096b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0097a0501" to="#end0097a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0097a0701" to="#end0097a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0097a1101" to="#end0097a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0097a1301" to="#end0097a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0097b0701" to="#end0097b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0097c1401" to="#end0097c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0098a0201" to="#end0098a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0098a1301" to="#end0098a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0098b1101" to="#end0098b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0098b1801" to="#end0098b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0098b2001" to="#end0098b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0098c2001" to="#end0098c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0099b0401" to="#end0099b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0099b1301" to="#end0099b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0099b2001" to="#end0099b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0099c1701" to="#end0099c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0100a1001" to="#end0100a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0100c0601" to="#end0100c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0081a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0081a0301">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0081b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0081b0701">轴【CB】，<g ref="#CB28916">䡒</g>【中华】</note> <note n="0081b0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0081b0702">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0081c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0081c0401"><g ref="#CB00145">㝹</g>【CB】，<g ref="#CB00144">㝹</g>【中华】</note> <note n="0081c0402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0081c0402"><g ref="#CB00145">㝹</g>【CB】，<g ref="#CB00144">㝹</g>【中华】</note> <note n="0082c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0082c2001">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0083b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0083b0701">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0085a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0085a1901"><g ref="#CB00145">㝹</g>【CB】，<g ref="#CB00144">㝹</g>【中华】</note> <note n="0085b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0085b0801"><g ref="#CB00145">㝹</g>【CB】，<g ref="#CB00144">㝹</g>【中华】</note> <note n="0085b0802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0085b0802"><g ref="#CB00145">㝹</g>【CB】，<g ref="#CB00144">㝹</g>【中华】</note> <note n="0085b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0085b0901"><g ref="#CB00145">㝹</g>【CB】，<g ref="#CB00144">㝹</g>【中华】</note> <note n="0085c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0085c0101">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0086b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0086b0401"><g ref="#CB00145">㝹</g>【CB】，<g ref="#CB00144">㝹</g>【中华】</note> <note n="0086b0402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0086b0402"><g ref="#CB00145">㝹</g>【CB】，<g ref="#CB00144">㝹</g>【中华】</note> <note n="0087c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0087c1801">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0088a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0088a1601">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0088a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0088a2001">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0088b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0088b1101">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0088b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0088b1301">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0088b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0088b2001">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0088c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0088c0801">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0088c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0088c1001">己【CB】，巳【中华】</note> <note n="0088c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0088c1501">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0090c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0090c1701">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0091b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0091b1001">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0091b1002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0091b1002">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0091b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0091b1401">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0092b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0092b0601">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0093a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0093a1901">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0093c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0093c0601">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0093c0602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0093c0602">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0094b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0094b0201">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0094b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0094b1801">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0094c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0094c0401">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0094c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0094c0501">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0095a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0095a1001">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0095a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0095a1301">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0096a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0096a0901">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0096a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0096a1001">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0096a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0096a1501">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0096b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0096b0401">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0096b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0096b1401">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0097a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0097a0501">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0097a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0097a0701">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0097a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0097a1101">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0097a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0097a1301">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0097b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0097b0701">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0097c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0097c1401">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0098a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0098a0201">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0098a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0098a1301">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0098b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0098b1101">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0098b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0098b1801">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0098b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0098b2001">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0098c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0098c2001">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0099b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0099b0401">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0099b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0099b1301">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0099b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0099b2001">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0099c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0099c1701">己【CB】，已【中华】</note> <note n="0100a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0100a1001">已【CB】，巳【中华】</note> <note n="0100c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0100c0601">敛【CB】，敛【中华】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>